SpaceX kompaniyasining Dragon kemasi oltinchi parvozidan soʻng Yerga qaytmoqda

Koinotni oʻzlashtirish sohasida koʻp marta foydalaniladigan texnologiyalar davri yangi bosqichga chiqmoqda. SpaceX kompaniyasining Dragon yuk kemasi Xalqaro kosmik stansiya (XKS) bilan 30 kunlik muvaffaqiyatli hamkorlikdan soʻng, oʻzining navbatdagi missiyasini yakunlab Yerga qaytishga hozirlik koʻrmoqda. Bu kema nafaqat navbatdagi yukni yetkazib berdi, balki koinotga oltinchi marta chiqib qaytishi bilan oʻzining ishonchliligini yana bir bor isbotladi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

ixbt.com maʼlumotlariga koʻra, CRS-34 tijoriy taʼminot missiyasi doirasida parvoz qilgan Dragon kemasi seshanba kuni stansiyadan ajralishi rejalashtirilgan. Agar barcha texnik jarayonlar koʻngildagidek kechsa, kema chorshanba kuni Kaliforniya qirgʻoqlari yaqinida Tinch okeaniga qoʻnadi. Ushbu kema avvalroq CRS-22, CRS-24, CRS-27, CRS-30 va CRS-32 missiyalarida ham ishtirok etib, koinot va Yer oʻrtasida oʻziga xos "yuk taksisi" vazifasini oʻtab kelmoqda.

Koʻp marta foydalanishning afzalliklari

Mazkur missiya uchun Dragon kemasi joriy yilning 15-may kuni Florida shtatidagi Kanaveral burnidan Falcon 9 raketasi yordamida uchirilgan edi. SpaceX muhandislari tomonidan ishlab chiqilgan ushbu texnologiya koinotga yuk tashish xarajatlarini sezilarli darajada kamaytirish imkonini beradi. Har bir muvaffaqiyatli qaytish kema korpusi va uning ichki tizimlari oʻta chidamli materiallardan tayyorlanganidan dalolat beradi.

Taʼkidlash joizki, Dragon kemasining qaytishi ilmiy hamjamiyat uchun juda muhim. Rossiyaning "Progress" kabi yuk kemalaridan farqli oʻlaroq, Dragon atmosferaning zich qatlamlarida yonib ketmaydi. "Progress" kemalari oʻz vazifasini bajarib boʻlgach, atmosferada yoʻq qilinadi va uning yonmay qolgan qismlari okeanning kimsasiz hududlariga tushadi. Dragon esa XKSda oʻtkazilgan ilmiy tajribalar natijalarini va nosoz uskunalarni Yerga butun holatda qaytarish imkoniyatiga ega yagona yuk kemasidir.

Hozirda mutaxassislar kemaning stansiyadan ajralishi va atmosferaga kirish jarayonini diqqat bilan kuzatib bormoqda. Kema bortida Yerga yetkazilishi kerak boʻlgan bir necha yuz kilogramm ogʻirlikdagi ilmiy namunalar va tadqiqot materiallari mavjud. Ularning xavfsizligi bevosita kemaning issiqlik himoya qatlami va parashyut tizimining aniq ishlashiga bogʻliq.

Ushbu missiyaning muvaffaqiyati SpaceX va NASA oʻrtasidagi uzoq muddatli hamkorlikning samarasi boʻlib, kelajakda Mars va Oyga amalga oshiriladigan uzoq masofali parvozlar uchun poydevor vazifasini oʻtaydi. Koʻp marta foydalaniladigan kemalar nafaqat iqtisodiy, balki ekologik jihatdan ham koinot chiqindilarini kamaytirishga xizmat qiladi.