Hindistonda Telegram bloklandi: 150 million foydalanuvchi aloqasiz qoldi

Hindiston hukumati imtihonlardagi firibgarliklarga qarshi kurash doirasida Telegram messenjeriga nisbatan vaqtinchalik taqiq joriy etdi. Nyu-Dehli Oliy sudi platformaning ushbu cheklovga qarshi bergan apellyatsiya shikoyatini rad etdi. Natijada, dunyodagi eng yirik bozorlardan birida 150 milliondan ortiq foydalanuvchi ommabop servisdan foydalanish imkoniyatidan mahrum boʻldi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Ushbu keskin choraga mamlakatda tibbiyot oliy oʻquv yurtlariga kirish uchun oʻtkaziladigan milliy imtihonlar sabab boʻlgan. Avvalroq, savollar sizib chiqqani haqidagi ayblovlar tufayli imtihon natijalari bekor qilingan edi. Hindiston axborot texnologiyalari vazirligi messenjerdagi ayrim kanallar boʻlajak imtihon savollarini sotayotgani haqidagi xavotirlar ortidan 22-iyunga qadar blokirovka oʻrnatishga qaror qildi.

Sud qarori va texnologik gigantlarning munosabati

ixbt.com maʼlumotiga koʻra, sudya Tejas Karia hukumatning ushbu qarorini qonuniy va belgilangan tartib-qoidalarga toʻliq muvofiq deb topdi. Taqiq eʼlon qilinganidan soʻng bir necha soat ichida mahalliy telekommunikatsiya kompaniyalari, shuningdek, Google va Apple kabi gigantlar Telegram ilovasini oʻz doʻkonlaridan oʻchirib tashladilar va unga kirishni chekladilar.

Telegram asoschisi Pavel Durov ushbu vaziyatni keskin tanqid ostiga oldi. Uning soʻzlariga koʻra, bunday choralar platformaning millionlab begunoh foydalanuvchilarini jazolash bilan barobardir. Durovning taʼkidlashicha, imtihon materiallarining sizib chiqishi bilan bogʻliq muammolar allaqachon boshqa platformalarga koʻchib ulgurgan va faqat birgina servisni bloklash masalani hal qilmaydi.

Vaziyat yanada murakkablashib, Hindistonning Reliance telekommunikatsiya kompaniyasi tomonidan qoʻllanilgan BGP hijacking (marshrutlarni egallab olish) usuli tufayli blokirovka taʼsiri mamlakat tashqarisiga ham yoyildi. Natijada, BAA va boshqa qoʻshni mintaqalardagi millionlab foydalanuvchilar ham messenjerga kirishda muammolarga duch kelishdi.

Telegram maʼmuriyati hukumat bilan hamkorlik qilishga tayyorligini bildirib, imtihonlar bilan bogʻliq noqonuniy kontent tarqatayotgan 900 dan ortiq havolani oʻchirib tashlaganini maʼlum qildi. Shunga qaramay, rasmiy Dehli imtihon jarayonlari toʻliq yakunlanmaguncha cheklovlarni yumshatish niyatida emas.

Ushbu voqea global texnologiya olamida davlatlarning raqamli platformalar ustidan nazoratni kuchaytirayotganining navbatdagi isboti boʻldi. Oʻzbekistonlik foydalanuvchilar uchun ham Telegram eng asosiy muloqot vositasi ekanligini hisobga olsak, yirik bozorlardagi bunday blokirovkalar platformaning umumiy barqarorligiga va xalqaro siyosatiga sezilarli taʼsir koʻrsatishi mumkin.