Blue Origin haligacha New Glenn raketasi portlashi sabablarini aniqlay olmadi

Milliarder Jeff Bezosga tegishli Blue Origin kosmik kompaniyasi oʻtgan oyda sodir boʻlgan New Glenn mega-raketasi portlashi sabablarini hamon qidirmoqda. Kompaniya joriy yil yakuniga qadar parvozlarni qayta tiklashni maqsad qilgan boʻlsa-da, texnik nosozlikning aniq ildizi hozircha nomaʼlumligicha qolmoqda. Bu haqda kompaniya bosh direktori Dave Limp rasmiy bayonot bilan chiqdi. Bu haqda Techcrunch.com xabar beradi.

Blue Origin rahbari oʻzining eng batafsil hisobotida taʼkidlashicha, mutaxassislar hozirda portlashning "asosiy sababini aniqlash va tuzatish" ustida ishlamoqda. Dastlabki tahlillar muammo raketaning birinchi bosqichidagi quyruq qismida yuzaga kelganini koʻrsatmoqda. Buning uchun kompaniya koʻplab kameralar va datchiklardan olingan ulkan hajmdagi maʼlumotlarni tahlil qilmoqda.

Sinovdagi muvaffaqiyatsizlik va koʻrilgan zararlar

New Glenn raketasi oʻn yildan ortiq davom etgan ehtiyotkorona ishlanmalardan soʻng, 2025-yilning yanvar oyida ilk parvozini amalga oshirgan edi. Biroq 28-may kuni oʻtkazilgan toʻrtinchi sinov parvozi paytida kutilmagan portlash yuz berdi. Baxtli tasodif tufayli hodisa oqibatida hech kim jarohat olmagan, ammo infratuzilmaga jiddiy zarar yetgan.

Portlash natijasida Florida shtatidagi Kanaveral burnida joylashgan yagona uchish maydonchasi shikastlangan. Xususan, chaqmoqdan himoya qiluvchi minora va raketani tashuvchi hamda tiklovchi ulkan qurilma (transporter-erector) butunlay ishdan chiqqan. Shuningdek, yaqin atrofdagi binolarga ham zarar yetgan. Shunga qaramay, Dave Limp suv minoralari va gaz baklariga shikast yetmaganini ijobiy holat sifatida baholadi.

Strategik oʻzgarishlar va NASA oldidagi majburiyatlar

Blue Origin uchun parvozlarni tezroq tiklash oʻta muhim, chunki kompaniya NASAning insoniyatni Oyga qaytarish dasturida asosiy hamkorlardan biri hisoblanadi. Kompaniya rahbariyati parvozlarni jadallashtirish uchun texnik yondashuvni oʻzgartirishga qaror qildi. Endilikda raketani maydonchaga oʻrnatishda maxsus tashuvchi qurilma oʻrniga ulkan krandan foydalaniladi.

Dave Limpning soʻzlariga koʻra, bunday uslub nafaqat parvozlarni tezroq qayta yoʻlga qoʻyish, balki kelgusida New Glenn uchirilishi chastotasini oshirish imkonini ham beradi. Portlashga qadar kompaniya joriy yil davomida 12 ta parvozni amalga oshirishni rejalashtirgan edi.

Hozirda Blue Origin muhandislari portlash oqibatlarini bartaraf etish va raketaning xavfsizligini qayta koʻrib chiqish bilan band. Ushbu mega-raketa SpaceX kompaniyasining Starship loyihasiga asosiy raqobatchi sifatida koʻrilmoqda va uning muvaffaqiyati AQShning koinotni oʻzlashtirish strategiyasida hal qiluvchi ahamiyatga ega.