Xotira bozoridagi inqiroz ortida til biriktirish turibdimi: Samsung, Hynix va Micron sudga berildi

Global texnologiya bozorida xotira chiplari narxining oshishi va taklifning kamayishi sunʼiy ravishda yuzaga keltirilgan boʻlishi mumkin. Joriy yilning 25-iyun kuni Kaliforniya shtatida Samsung, Hynix va Micron kompaniyalariga qarshi jamoaviy daʼvo arizasi kiritildi. Ushbu uch gigant jahon DRAM va NAND xotira bozorining qariyb 85-90 foizini nazorat qiladi va ular narxlarni kelishilgan holda belgilashda ayblanmoqda. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Daʼvo arizasida keltirilishicha, kompaniyalar oʻzlarining bozordagi ustunlik mavqeidan foydalanib, anʼanaviy xotira chiplari ishlab chiqarishni ataylab kamaytirgan. Bu harakat sunʼiy intellekt (AI) tizimlari uchun oʻta muhim boʻlgan HBM (High Bandwidth Memory) xotira turiga oʻtish bahonasi bilan amalga oshirilgani aytilmoqda. Natijada oddiy kompyuterlar va qurilmalar uchun moʻljallangan DDR xotira chiplari tanqisligi yuzaga kelib, ularning narxi asossiz ravishda koʻtarilgan.

Sunʼiy intellekt bahonasi va ishlab chiqarishning qisqarishi

ixbt.com maʼlumotiga koʻra, daʼvogarlar ushbu uchlikni oʻz biznes tuzilmalarini qayta tashkil etish niqobi ostida DDR xotira ishlab chiqarish hajmini muvofiqlashtirilgan holda qisqartirishda ayblamoqda. Hozirgi kunda NVIDIA kabi kompaniyalarning AI-tezlatkichlari uchun HBM xotirasiga talab juda yuqori, biroq bu holat ommaviy segmentdagi xotira narxlariga bunday keskin taʼsir koʻrsatmasligi kerak edi.

Oʻzbekiston bozorida ham soʻnggi oylarda kompyuter butlovchi qismlari, xususan, tezkor xotira (RAM) narxlarida oʻsish kuzatilmoqda. Agar ushbu sud jarayonida kompaniyalarning aybi isbotlansa, bu nafaqat jahon bozoriga, balki mahalliy isteʼmolchilar hamyoniga ham bevosita taʼsir qilgan yirik fitna sifatida baholanadi.

Tarix takrorlanmoqdami?

Eʼtiborli jihati shundaki, xotira ishlab chiqaruvchilarning bunday "kelishuvlari" birinchi marta sodir boʻlayotgani yoʻq. Tarixga nazar tashlasak, 2000-yillarda ham Samsung va Hynix narxlarni kelishish boʻyicha jinoiy ayblovlarni tan olgan edi. Oʻshanda mazkur ish doirasida bir necha rahbarlar qamoq jazosiga hukm qilingan, kompaniyalarga esa jami 731 million dollar miqdorida jarima solingan edi.

Oʻsha vaqtdagi mojaroda Micron kompaniyasi tergov bilan hamkorlik qilgani evaziga jazodan qutulib qolgan edi. Biroq bu galgi jamoaviy daʼvoda har uchala kompaniya ham jiddiy bosim ostida qolishi kutilmoqda. Ekspertlarning fikricha, agar sud ayblovlarni oʻrinli deb topsa, texnologiya gigantlari milliardlab dollar tovon puli toʻlashiga toʻgʻri kelishi mumkin.

Hozircha Samsung, Hynix va Micron vakillari ushbu daʼvo yuzasidan rasmiy munosabat bildirishgani yoʻq. Mazkur sud jarayoni yaqin oylarda texnologiya olamidagi eng shov-shuvli voqealardan biriga aylanishi va xotira chiplari bozoridagi narx siyosatini butunlay oʻzgartirib yuborishi kutilmoqda.