SpaceX yangi avlod Starlink sunʼiy yoʻldoshlarini uchirdi, biroq nosozlikka duch keldi

Ilon Mask boshqaruvidagi SpaceX kompaniyasi oʻzining eng qudratli raketasi — Starship qurilmasining 13-sinov parvozini muvaffaqiyatli amalga oshirdi. Ushbu missiya doirasida koinotga ilk bor uchinchi avlod (V3) Starlink sunʼiy yoʻldoshlari olib chiqildi. Garchi asosiy maqsadga erishilgan boʻlsa-da, parvoz Super Heavy kuchaytirgichining navbatdagi muvaffaqiyatsizligi bilan yodda qoldi. Bu haqda Techcrunch.com xabar beradi.

Meksika koʻrfazi uzra amalga oshirilgan sinov davomida raketa kuchaytirgichi rejalashtirilgan yumshoq qoʻnish manevrini bajara olmadi. Ixbt.com maʼlumotlariga koʻra, bu Starship V3 prototipi bilan bogʻliq ikkinchi yirik texnik nosozlikdir. Avvalroq, may oyida oʻtkazilgan ilk parvozda ham Super Heavy qurilmasi yuqori bosqichdan ajralish jarayonida muammolarga duch kelgan edi.

Texnik muammolar va muvaffaqiyatsiz qoʻnish

Aslida ushbu parvoz oʻtgan haftada amalga oshirilishi kerak edi, biroq dvigatellardagi nosozlik sababli start soʻnggi soniyalarda bekor qilingan. SpaceX muhandislari parvozgacha oltita dvigatelni butunlay almashtirishga majbur boʻlishdi. Juma kungi parvozda kuchaytirgich belgilangan masofagacha yetib bordi, ammo suvga qoʻnish oldidan barcha dvigatellar ishga tushmadi. Natijada qurilma suv yuzasiga katta tezlikda urilib, portlab ketdi.

Shunga qaramay, raketaning yuqori bosqichi kutilganidan yaxshiroq natija koʻrsatdi. May oyidagi sinovda bitta dvigatel ishdan chiqqan boʻlsa, bu safar Starship V3 yuqori bosqichi hech qanday muammosiz yangi avlod Starlink qurilmalarini ochiq fazoga chiqardi. Bu SpaceX uchun texnologik jihatdan muhim qadam hisoblanadi, chunki yangi sunʼiy yoʻldoshlar aloqa sifatini tubdan yaxshilashi kutilmoqda.

Bozordagi pasayish va kelajak rejalari

Kompaniyaning iyun oyida amalga oshirgan tarixiy IPO (aksiyalarni ochiq savdoga chiqarish) jarayonidan soʻng, bu Starship uchun ilk sinov edi. Biroq, SpaceX tomonidan qoʻllaniladigan "uch, xatoga yoʻl qoʻy va tuzat" (fly, fail, fix) strategiyasi investorlarni biroz xavotirga solmoqda. Raketa kuchaytirgichining qulashi ortidan kompaniya aksiyalari narxi pasayishda davom etdi.

Hozirda SpaceX aksiyalari oʻzining eng yuqori nuqtasi boʻlgan 200 dollardan 115 dollargacha arzonlashgan. Juma kungi muvaffaqiyatsiz qoʻnishdan soʻng birjadan tashqari savdolarda qiymat yana 2 foizga pasaydi. Shunga qaramay, mutaxassislar buni vaqtinchalik holat deb baholamoqdalar, chunki Starship loyihasi hali ham sinov bosqichida va har bir xato kelajakdagi muvaffaqiyatlar uchun xizmat qiladi.

Taʼkidlash joizki, koinotga chiqarilgan yangi Starlink sunʼiy yoʻldoshlari taxminan 20 daqiqadan soʻng atmosfera qatlamida yonib ketishi rejalashtirilgan. Buning sababi, Starship hozircha Yer orbitasiga toʻliq chiqish imkoniyatiga ega emas va bu parvozlar faqatgina tizimlarni sinovdan oʻtkazish maqsadida tashkil etilmoqda.