Koinotga parvoz vaqtida kutilmagan hodisa: Xitoy raketasini chaqmoq urdi

Xitoyning Long March 3B (Chanchjen-3B) raketasi ochiq fazoga koʻtarilish vaqtida toʻgʻridan-toʻgʻri chaqmoq zarbasiga duch keldi. Shunga qaramay, raketa oʻz missiyasini muvaffaqiyatli davom ettirib, belgilangan vazifani toʻliq bajardi. Ushbu noyob hodisa koinot texnologiyalarining ekstremal sharoitlarga qanchalik chidamli ekanligini yana bir bor isbotladi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Voqea Sichan kosmodromidan start berilganidan taxminan 30 soniya oʻtgach sodir boʻlgan. SpaceNews nashrining xabar berishicha, guvohlar tomonidan tasvirga olingan videolarda kuchli elektr razryadi raketaning korpusiga borib urilganini aniq koʻrish mumkin. Ijtimoiy tarmoqlarda tarqalgan ushbu kadrlar koʻplab muhokamalarga sabab boʻldi, chunki parvoz vaqtida raketani chaqmoq urishi juda kam uchraydigan hodisadir.

Xitoy aerokosmik fan va texnika korporatsiyasi (CASC) missiya yakunlari boʻyicha rasmiy bayonot berdi. Unda qayd etilishicha, raketa foydali yukni hisoblangan orbitaga muvaffaqiyatli olib chiqqan. Qizigʻi shundaki, rasmiy xabarda chaqmoq urishi bilan bogʻliq insident tilga olinmagan, biroq vizual dalillar va mustaqil ekspertlar buni tasdiqlamoqda.

Tarixdagi oʻxshash hodisalar

Kosmonavtika tarixida bunday holatlar barmoq bilan sanarli darajada kam. Eng mashhur hodisa 1969-yilda Apollo 12 missiyasi vaqtida yuz bergan. Oʻshanda startdan bir necha oʻn soniya oʻtgach, raketa ikki marta chaqmoq zarbasiga uchragan edi. Oʻsha vaziyatda kemaning bort tizimlarida jiddiy nosozliklar yuzaga kelgan, biroq ekipaj boshqaruvni tiklab, Oyga parvozni davom ettirishga muvaffaq boʻlgan.

Shuningdek, 2019-yilda Rossiyaning “Soyuz” raketasi bilan ham shunday voqea sodir boʻlgan edi. Oʻshanda ham chaqmoq zarbasi sunʼiy yoʻldoshlarni orbitaga chiqarishga xalaqit bera olmagan. Zamonaviy muhandislik yutuqlari raketalarni loyihalashda atmosfera elektrining taʼsirini oldindan hisobga olish imkonini beradi.

Bugungi kunda kosmik apparatlar maxsus himoya tizimlari va ekranlashtirilgan korpuslar bilan jihozlanadi. Bu tizimlar elektr zaryadini raketa ichidagi nozik elektronika qurilmalariga zarar yetkazmasdan, korpus boʻylab oʻtkazib yuborishga moʻljallangan. Shunga qaramay, balandlikka koʻtarilayotgan raketaga chaqmoq urishi hamon eng hayratlanarli va xavfli hodisalardan biri boʻlib qolmoqda.

Ekspertlarning taʼkidlashicha, Long March 3B bilan bogʻliq vaziyat Xitoyning kosmik texnologiyalari xalqaro standartlarga toʻliq javob berishini va kutilmagan tabiiy ofatlarga tayyorligini koʻrsatdi. Missiyaning muvaffaqiyati Pekinning koinotni tadqiq qilish dasturidagi muhim qadamlardan biri sifatida baholanmoqda.