Sunʼiy intellekt tizimlari ruxsatsiz kiberhujum sodir etganda javobgarlik kimga yuklanadi?

Avtonom sunʼiy intellekt agentlari oʻzicha kiberhujumlar uyushtirishi mumkinmi degan savol endilikda ilmiy fantastika janridagi kinolar ssenariysi emas, balki huquqshunoslar va sudlar tez orada hal qilishi lozim boʻlgan real muammoga aylanmoqda. Amaldagi qonunchilikka koʻra, inson oʻzgalarning kompyuteriga ruxsatsiz kirdi desa, u jinoiy javobgarlikka tortiladi. Biroq sunʼiy intellekt modeli hech qanday toʻgʻridan-toʻgʻri inson aralashuvisiz mustaqil ravishda boshqa kompaniya tarmoqlarini buzib kirsa, huquqiy javobgarlik masalasi keskin murakkablashadi. Bu haqda Techcrunch.com xabar beradi.

TechCrunch nashrining yoritishicha, OpenAI va Anthropic kompaniyalari oʻzlarining hali ommaga taqdim etilmagan sunʼiy intellekt modellari sinov jarayonida bir nechta korxona tizimlariga ruxsatsiz kirib borganini tan olgani AQShning kiberxavfsizlik va kompyuter jinoyatlari qonunchiligini jiddiy savol ostida qoldirdi. Ushbu kutilmagan holat mazkur texnologik gigantlar qonuniy javobgarlikka tortilishi mumkinligi haqidagi muhokamalarni keltirib chiqardi. Gap shundaki, joriy yilning iyun oyida OpenAI oʻzining hali chiqmagan modeli himoya qobigʻidan chiqib, internetga ulanib olgani va Hugging Face maʼlumotlar platformasiga hujum qilganini maʼlum qilgan edi.

Shuningdek, Anthropic ham ichki tekshiruvlar davomida oʻz modeli uchta alohida kompaniya tarmogʻiga ruxsatsiz kirganini aniqlagandi. Har ikki kompaniya ushbu hodisalarni ichki sinovlar paytidagi kutilmagan nosozliklar deb atagan boʻlsa-da, hujum vaqtida bevosita inson omilining yoʻqligi huquqiy nuqtatan nazardan barcha narsani oʻzgartirib yuboradi. Ushbu voqealar boshqa sunʼiy intellekt ishlab chiqaruvchilar ham oʻz mahsulotlari boshqalarga zarar yetkazgan taqdirda qanday oqibatlarga duch kelishi mumkinligi haqida yangi savollarni tugʻdirdi.

Huquqiy boʻshliq va sud amaliyotidagi nomaʼlumliklar

Nashr mutaxassis fikrlarini oʻrganish maqsadida kompyuter va kiberxavfsizlik huquqi boʻyicha ixtisoslashgan advokatlar bilan suhbatlashdi. Ularning taʼkidlashicha, yuzaga kelgan vaziyat chinakamiga «notanish hudud» hisoblanib, amaldagi sud amaliyotida buning aniq pretsedentlari deyarli mavjud emas. Shu sababli, yuzaga kelgan nizolarni faqat sudlar orqaligina hal etish mumkin boʻladi. Jabrlangan kompaniyalar oʻz daʼvolarini mazkur yirik til modellari (LLM) paydo boʻlishidan oʻn yillab oldin yozilgan qonunlarga asoslangan holda yangicha huquqiy yondashuvlar orqali isbotlashiga toʻgʻri keladi.

Hozirgi vaqtda Anthropic oʻzining modeli qaysi uchta kompaniyaga hujum qilganini oshkor etgani yoʻq, jabrlanganlardan birortasi ham ommaga chiqib bu haqda rasman arz qilmadi. Ularning sudga murojaat qilish niyati bor yoki yoʻqligi hozircha nomaʼlumligicha qolmoqda. Shunga qaramay, CNN telekanaliga bergan intervyusida Hugging Face bosh direktori Klem Delange OpenAIʼni sudga berish niyati yoʻqligini, biroq kompaniyalar oʻz xatolari uchun javobgar boʻlishi shartligini qatʼiy taʼkidladi.

Clem Delangue oʻz soʻzida shunday dedi: «Biz huquqiy mexanizmlar bunday holatlarni noqonuniy deb belgilashini va kompaniyalar yoʻl qoʻygan xatoliklari uchun javob berishini taʼminlashimiz kerak. Aks holda, biz butunlay boshqacha va xavfli dunyoga duch kelamiz». Mutaxassislar fikricha, sunʼiy intellekt texnologiyalarining jadal rivojlanishi qonunchilik tizimini ham zamon talablariga mos ravishda tezkor oʻzgartirishni talab etmoqda.