NASA oy stansiyasi rejasini oʻzgartirib, texnologiyalarni Oy yuzasiga koʻchirmoqda

AQSh Milliy aeronavtika va kosmos tadqiqotlari boshqarmasi (NASA) oy dasturi strategiyasini tubdan oʻzgartirib, avval rejalashtirilgan Gateway orbital stansiyasi uchun yaratilgan texnologiyalarni bevosita Oy yuzasida infratuzilma barpo etishga yoʻnaltirmoqda. Ushbu oʻzgarishlar kelgusida Oyning janubiy qutbi yaqinida doimiy ishlaydigan bazani yaratish va uzoq muddatli ekspeditsiyalarni taʼminlash imkonini berishi bilan ahamiyatlidir. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Northrop Grumman va yangi lunar missiyalar

ixbt.com maʼlumotiga koʻra, Northrop Grumman kompaniyasi dastlab Gateway loyihasining HALO yashash moduli uchun moʻljallangan texnologiyalarni Oy yuzasiga moslashtirishga kirishdi. Kompaniya 4-avgust kuni Lunar Infrastructure Demo (LID) deb nomlangan 3 ta maxsus missiyaga tayyorgarlik koʻrayotganini eʼlon qildi. Ushbu missiyalar doirasida Oy yuzasiga energiya taʼminoti, maʼlumotlarni uzatish va mexanik interfeys tizimlari yetkazib beriladi.

LID dasturining asosiy vazifasi mazkur tizimlarning oʻta ogʻir sharoitlarda — qattiq oy kechasi va uzoq davom etadigan soya hududlarida ishlash qobiliyatini sinovdan oʻtkazishdir. Northrop Grumman elektr taʼminoti, termoregulyatsiya, avtonom boshqaruv hamda aloqa texnologiyalarini sinovdan oʻtkazib, ularni keyinchalik masshtablashtirishni rejalashtirgan. Hozircha uchish sanalari va qoʻnish apparatlarining aniq tavsiflari oshkor etilmagan.

NASA ushbu foydali yuklarni 2029-yilgacha moʻljallangan oy bazasi dasturining birinchi bosqichiga kiritishni maqsad qilgan. Missiyalar tijorat kompaniyalarini jalb qiluvchi Commercial Lunar Payload Services (CLPS) dasturi doirasida amalga oshiriladi. HALO modulining ayrim elementlari korroziya muammolariga duch kelganiga qaramay, Northrop mutaxassislari texnologiyalarni qayta ishlatish ustida ishlamoqda.

Kanadaning Canadarm3 tizimidagi oʻzgarishlar

Faqatgina AQSh emas, balki xalqaro hamkorlar ham oʻz rejalarini qayta koʻrib chiqmoqda. Kanadaning Kosmik agentligi (CSA) 6-avgust kuni eʼlon qilishicha, Gateway uchun yaratilayotgan Canadarm3 robototexnika tizimi endilikda nafaqat oy vazifalari, balki Yerning past orbitasidagi tijorat stansiyalari uchun ham moslashtirilishi mumkin.

Canadarm3 tizimini ishlab chiqayotgan MDA Space kompaniyasi 2024-yilda 1 milliard Kanada dollari (taxminan 717 million AQSh dollari) miqdoridagi shartnomani imzolagan edi. Amerikaliklar dasturidagi oʻzgarishlardan soʻng, ushbu robototexnikani Oy yuzasida qoʻllash imkoniyatlari ham oʻrganilmoqda, garchi uning aniq arxitekturasi hali toʻliq tasdiqlanmagan boʻlsa ham.

Hozirgi bosqichda NASA tayyor oy bazasi qurilishi yoki uning aniq muddatlari haqida gapirmayapti, balki mavjud ishlanmalarni orbital stansiyadan yer usti infratuzilmasiga oʻtkazmoqda. Northrop Grumman va boshqa pudratchilarning ilk sinovlari kelajakdagi yirik kosmik loyihalar va Oyda insoniyatning uzoq muddatli qolishi uchun poydevor vazifasini bajaradi.