Kyoto Fusioneering termoyadroviy stansiyalar uchun yangi qurilma yaratishga kirishdi

Termoyadroviy energiya sohasida asosiy eʼtibor odatda ulkan quvvatni yuzaga keltiruvchi reaktorlarning oʻziga qaratiladi. Biroq, ixbt.com va TechCrunch maʼlumotlariga koʻra, bunday reaktorlarni zarur yordamchi jihozlarsiz uzoq vaqt davomida boshqarib boʻlmaydi va ularni qurishning oʻziyoq ulkan xarajatlarni talab qiladi. Aynan shuning uchun koʻplab startaplar infratuzilmaning qolgan qismini ixtisoslashgan taʼminotchilarga topshirishni maʼqul koʻrmoqda. Bu haqda Techcrunch.com xabar beradi.

Yangi paydo boʻlayotgan termoyadroviy taʼminot zanjiridagi oʻnlab kompaniyalar orasida Yaponiyaning Kyoto Fusioneering kompaniyasi eng yirik mutaxassislardan biri hisoblanadi. FusionX maʼlumotlariga koʻra, mazkur kompaniya shu paytgacha 121 million dollar sarmoya jalb qilishga muvaffaq boʻlgan. Endilikda esa u AQSh Energetika departamenti hamda Tennessi shtatidan Oak Ridge milliy laboratoriyasida (ORNL) yonilgʻi yetishtiruvchi qurilma prototipini barpo etish uchun grantlar qoʻlga kiritdi.

Ushbu eʼlon bilan bir vaqtda, Kyoto Fusioneering oʻzining AQShdagi bosh qarorgohini Oak Ridge shahriga koʻchirishini maʼlum qildi. Mazkur startap sohada muhim oʻyinchiga aylangani tasdiqlanmoqda. Fusion Industry Association uyushmasining yaqinda oʻtkazilgan soʻrovnomasiga koʻra, termoyadroviy startaplarning yarmidan koʻpi yonilgʻi sikli texnologiyalari boʻyicha aynan Kyoto Fusioneering kabi tashqi yetkazib beruvchilar bilan hamkorlik qilishni rejalashtirayotganini bildirgan.

Unity-3 qurilmasi va uning ahamiyati

Kyoto Fusioneering kompaniyasining Unity-3 deb nomlangan boʻlajak qurilmasi ORNL bilan hamkorlikda ishlab chiqilmoqda va u “breeding blanket” (yonilgʻi yetishtiruvchi qoplama) deb nomlanuvchi texnologiyani sinovdan oʻtkazadi. Ushbu qoplamalar termoyadroviy reaktordan energiyani yigʻib olish bilan birga, yangi sintez yonilgʻisini ham generatsiya qiladi. Bunday qoplama dizaynlaridan birida suyuq litiydan foydalaniladi, u ham issiqlikni, ham neytronlarni oʻziga singdirib oladi.

Qoplama ichidagi litiy atomlari neytronlar taʼsirida bombardimon qilinganda, ular geliy hamda koʻplab reaktor dizaynlari uchun muhim yonilgʻi boʻlgan vodorod izotopi — tritiyga parchalanadi. Shundan soʻng tritiy qoplamadan ajratib olinib, reaktorga yuboriladi, issiqlik esa quvvat ishlab chiqarish uchun olinadi. Bularning barchasi issiqlikka chidamli materiallar, maxsus nasoslar va boshqa ixtisoslashtirilgan jihozlarni talab qiladi.

Kelajakdagi hamkorlik va istiqbollar

Kyoto Fusioneering faqatgina qoplamalar bilan cheklanib qolmay, termoyadroviy yonilgʻini plazmaga aylantirib qizdirish, chiqindi gazlardagi yonmagan yonilgʻini qayta ishlash hamda elektr toki hosil qilish uchun issiqlikni yigʻish tizimlarini ham ishlab chiqmoqda. Unity-3 qurilmasi nafaqat suyuq litiy, balki boshqa turdagi qoplama materiallarining ham ish faoliyatini sinab koʻradi.

Yangi qurilma tadqiqotchilar va startaplarga shu vaqtgacha asosan kompyuter modellari yordamida olingan maʼlumotlarni amalda tasdiqlash imkonini beradi. Jumladan, Realta Fusion, Thea Energy, Type One Energy va Xcimer Energy kabi boshqa termoyadroviy startaplar oʻz reaktorlarini loyihalashda Unity-3 tajribalaridan olingan natijalardan foydalanishadi.