Mashqsiz mushak o‘stirish mumkinmi? Xitoy olimlari yangi usulni sinab ko‘rdi
Sportzalga bormasdan, og‘ir mashqlar qilmasdan mushaklarni rivojlantirish mumkinmi?
Xitoylik olimlar olib borgan yangi tadqiqot aynan shu savolga javob izlamoqda. Ular maxsus mushak hujayralari yordamida organizmda jismoniy faollikka o‘xshash ta’sir hosil qilish texnologiyasini sinovdan o‘tkazdi.
Dastlabki natijalar esa qiziqarli bo‘ldi: tajriba sichqonlarida mushak massasi oshgan, chidamlilik yaxshilangan va suyak zichligida ijobiy o‘zgarishlar kuzatilgan.
Biroq bu yerda muhim jihat bor: texnologiya hozircha odamlarda emas, sichqonlarda sinovdan o‘tkazilgan.
1. Yangi texnologiya qanday ishlaydi?
Tadqiqotchilar maxsus mushak hujayralarini organizmga in’eksiya qilish usulini qo‘llagan.
Teri ostiga kiritilgan bu hujayralar muayyan sharoitda o‘z-o‘zini tashkil etib, mushak to‘qimalariga o‘xshash faoliyat ko‘rsatishi maqsad qilingan.
Asosiy g‘oya shundan iborat:
maxsus hujayralar organizmga kiritiladi;
ular muayyan tarzda birlashib, faol mushak to‘qimasiga o‘xshash tizim hosil qiladi;
bu jarayon mushak va suyaklarga ijobiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin;
organizmga odatdagi og‘ir jismoniy mashqlar bilan bog‘liq yuklamalarni kamaytirish maqsad qilinadi.
Olimlarning maqsadi sport o‘rnini bosadigan «sehrli in’eksiya» yaratish emas, balki harakatlanish imkoniyati cheklangan insonlarda mushaklar zaiflashishining oldini olish usulini topishdir.
2. Sichqonlarda qanday natijalar kuzatildi?
Tajriba hayvonlarida bir qator ijobiy o‘zgarishlar qayd etilgan.
Ko‘rsatkich | Kuzatilgan natija |
|---|---|
Mushaklar | Mushak massasi oshgan |
Chidamlilik | Yaxshilangan |
Suyaklar | Zichligida ijobiy o‘zgarish kuzatilgan |
Jismoniy yuklama | An’anaviy mashqlarsiz ta’sir olingan |
Bu natijalar, ayniqsa, uzoq vaqt harakatsiz qoladigan organizmda mushak va suyaklarni saqlash masalasi uchun muhim bo‘lishi mumkin.
3. Kimlar uchun mo‘ljallangan?
Yangi texnologiyaning asosiy maqsadli guruhi — mushaklarini odatdagidek ishlatish imkoniyati cheklangan insonlar.
Jumladan, kelajakda bu usul:
keksa yoshdagi insonlar;
uzoq vaqt yotish rejimida bo‘lgan bemorlar;
harakatlanish imkoniyati cheklangan kishilar;
mushak massasining kamayishi xavfi yuqori bo‘lgan bemorlar
uchun foydali bo‘lishi mumkin.
Ayni paytda bu texnologiyaning asosiy vazifasi bodibilding yoki sport mashg‘ulotlarini osonlashtirish emas, balki tibbiy ehtiyojlar uchun yangi yechim yaratish hisoblanadi.
4. Eng muhim savol: bu usul odamlarda ham ishlaydimi?
Hozircha bu savolga aniq javob yo‘q.
Chunki texnologiya dastlabki bosqichda bo‘lib, tajribalar sichqonlarda o‘tkazilgan. Hayvonlardagi muvaffaqiyatli natija insonlarda ham xuddi shunday samara berishi degani emas.
Odamlarda qo‘llashdan oldin olimlar qator muhim savollarga javob topishi kerak:
texnologiya uzoq muddatda xavfsizmi?
hujayralar organizmda qanday faoliyat ko‘rsatadi?
samara qancha vaqt saqlanadi?
inson immun tizimi bu jarayonga qanday munosabat bildiradi?
«Sportzalsiz kuchli mushaklar» davri yaqinmi?
Hozircha bu haqda gapirishga erta.
Ammo tadqiqot natijalari tibbiyot uchun qiziqarli istiqbol ochmoqda. Agar texnologiya keyingi tadqiqotlar va insonlardagi sinovlarda ham o‘z samaradorligi hamda xavfsizligini ko‘rsata olsa, u harakatlanish imkoniyati cheklangan millionlab insonlarga yordam berishi mumkin.
Eng qiziq jihati shundaki, olimlar bu usul orqali odatda jismoniy faollik natijasida yuz beradigan ayrim ijobiy o‘zgarishlarni boshqa biotexnologik usul bilan hosil qilish imkoniyatini o‘rganmoqda.
Biroq hozircha bu texnologiyani «mashqlarning o‘rnini bosuvchi vosita» deb atashga shoshilish kerak emas. U hali ilmiy tadqiqot bosqichida va asosiy natijalar sichqonlarda olingan.
Agar keyingi bosqichlar ham muvaffaqiyatli o‘tsa, kelajakda bir in’eksiya yordamida mushaklarni saqlab qolish yoki ularning zaiflashishini sekinlashtirish tibbiyotda yangi davrni boshlab berishi mumkin.
Izohlar 0
…