Автомобил харидида амортизация омили: Нега нарх тушиши ҳали ҳам муҳим?
Автомобил бозорида янги транспорт воситасини танлашда кўпчилик харидорлар асосан унинг ташқи кўриниши, техник хусусиятлари ва ёқилғи тежамкорлигига эътибор қаратишади. Бироқ, кўп йиллар давомида автомобил эгалари учун энг асосий хавф ҳисобланган амортизация, яни вақт ўтиши билан машина қийматининг пасайиши, бугунги кунда бироз эътибордан четда қолаётгандек туюлади. Мутахассисларнинг фикрича, бу омилни эътиборсиз қолдириш келажакда жиддий молиявий йўқотишларга олиб келиши мумкин. Бу ҳақда Autocar.co.uk хабар беради.
Сўнгги йилларда автомобил савдосида лизинг ва муддатли тўлов тизимларининг, хусусан, ғарб мамлакатларида оммалашган ПКП (Персонал Контракт Пурчасе) каби молиявий схемаларнинг кенг тарқалиши харидорларда хотиржамлик ҳиссини уйғотди. Бундай шартномаларда автомобилнинг келажакдаги минимал қиймати кафолатланади, бу эса фойдаланувчини нарх тушиши билан боғлиқ тўғридан-тўғри хавфлардан ҳимояланганидек кўрсатади. Бироқ, аслида амортизация барибир харидорнинг чўнтагига таъсир ўтказади.
Молиявий схемалар ортидаги ҳақиқат
ПКП ва шунга ўхшаш молиявий воситалар автомобилнинг амортизация хавфини гўёки гилам остига яшириб қўйгандек бўлади. Харидор ҳар ойлик тўловларни амалга оширар экан, у аслида автомобилнинг фойдаланиш давридаги қиймат йўқотишини қоплаб боради. Шартнома якунида кутилганидан пастроқ қолдиқ қиймат янги автомобил учун бошланғич бадал сифатида ишлатилиши мумкин бўлган маблағнинг камайишига сабаб бўлади.Ўзбекистон бозорида ҳам автокредит ва лизинг хизматлари ривожланиб бораётган бир пайтда, иккиламчи бозордаги нархлар барқарорлиги муҳим аҳамиятга эга. Масалан, Chevrolet каби маҳаллий брендлар ёки Toyota ва Hyundai каби халқаро русумларнинг айрим моделлари ўз қийматини яхши сақлаб қолади. Аксинча, технологик жиҳатдан тез эскирувчи ёки эҳтиёт қисмлари топилиши қийин бўлган янги брендлар бир неча йил ичида ўз нархининг 30-40 фоизини йўқотиши мумкин.
Амортизацияни камайтириш йўллари
Автомобилнинг келажакдаги нархига бир қанча омиллар таъсир кўрсатади. Харидорлар учун қуйидаги жиҳатлар муҳим ҳисобланади:- Бренднинг нуфузи ва бозордаги оммавийлиги;
- Автомобилнинг техник ҳолати ва сервис хизматининг мунтазамлиги;
- Юрган масофаси (пробег) ва кузовнинг ҳолати;
- Ранг танлови (нейтрал ранглар одатда тезроқ сотилади).
Хулоса қилиб айтганда, автомобил сотиб олишда нафақат бугунги тўловларни, балки 3-5 йилдан кейин ушбу мулкни қанчага сотиш мумкинлигини ҳам ҳисобга олиш лозим. Амортизация — бу кўзга кўринмас, аммо энг катта харажат тури бўлиб, уни тўғри баҳолаш оқилона сармоянинг гаровидир.
Изоҳлар 0
…