Испания Исроилдаги элчисини бўшатди: Мадрид Трамп таҳдидидан қўрқмайди

Европа ва Яқин Шарқ ўртасидаги дипломатик алоқалар энг паст нуқтага тушди. Испания ҳукуматининг сўнгги қарорлари халқаро сиёсат майдонида ҳақиқий шов-шувга сабаб бўлмоқда. Zamin.uz Мадрид ва Тель-Авив ўртасидаги кескинлашиб бораётган вазият тафсилотларини тақдим этади.

Испания қироллиги Исроил билан бўлган расмий алоқаларини минимал даражага туширишга қарор қилди. Ҳукумат мамлакатнинг Исроилдаги элчиси Ану Саломонни вазифасидан расман озод этди. Бу билан Мадрид Тель-Авивдаги дипломатик ваколатхонаси мақомини элчиликдан муваққат вакиллик даражасига туширди.

Дипломатик қарама-қаршилик хронологияси

Муносабатлардаги совуқчилик кеча ёки бугун бошлангани йўқ:

• 2024 йил май: Испания Фаластин давлатчилигини расман тан олди. Бунга жавобан Нетаняҳу маъмурияти ўз элчисини Мадриддан чақириб олди ва ҳанузгача янги дипломат тайинламади.

• 2025 йил сентябрь: Испания ўз элчисини маслаҳатлашув учун Мадридга қайтарди.

• Ҳозирги ҳолат: Элчининг ишдан бўшатилиши Исроилда испан дипломатик корпусининг олий даражада мавжуд эмаслигини англатади.

Педро Санчеснинг қатъий позицияси

Испания Бош вазири Педро Санчес Исроилнинг Ғазо секторидаги ҳаракатларини Ғарб давлатлари ичида энг кескин танқид қилаётган етакчилардан биридир. У нафақат тинч аҳоли қирғинини қоралади, балки қуйидаги ташаббусларни илгари сурди:

1. Халқаро чекловлар: Исроилни худди Россия каби «Евровидение» танловидан четлатиш талаби.

2. Иқтисодий санкция: Исроил компаниялари билан тузилган кўп миллионлик ҳарбий шартномаларни (ўқ-дори буюртмаларини) бекор қилиш.

3. Апартеид айблови: Ҳукумат вакиллари Тель-Авивни инсон ҳуқуқларини бузиш ва апартеид сиёсатини юритишда очиқ айблади.

Эрон уруши ва Трампнинг пўписалари

2026 йил 28 февралда АҚШ ва Исроилнинг Эронга қарши бошлаган ҳарбий амалиёти вазиятни янада мураккаблаштирди. Испания ўз ҳудудидаги ҳарбий базалардан Эронга зарба бериш учун фойдаланишга кескин тақиқ қўйди.

«Бизнинг базаларимиз БМТ Низоми ва келишувлардан ташқари, инсониятга фалокат келтирувчи мақсадларда ишлатилмайди», — дея таъкидлади Испания ТИВ раҳбари Хосе Мануэл Албарес.

Бу қарор АҚШ Президенти Дональд Трампнинг ғазабини келтирди. Трамп Испания билан барча савдо алоқаларини узиш билан таҳдид қилган бўлса-да, Санчес ўз сўзида қатъий қолмоқда ва Вашингтонни 2003 йилдаги Ироқ хатосини такрорламасликка ундамоқда.

Испаниянинг бундай мустақил ва кескин позицияси Европа Иттифоқининг бошқа давлатларига ҳам таъсир қилиши мумкин деб ўйлайсизми? Мадриднинг Трамп таҳдидларига қарамай ўз йўлидан қайтмаслигини қандай баҳолайсиз?