Украина ва Жанубий Корея ўртасидаги можарога АҚШ аралашадими?

Украина ва Жанубий Корея ўртасида сўнгги ҳафталарда авж олган жиддий дипломатик зиддият халқаро экспертлар диққат марказида турибди. Жанубий Корея 8 октябрь куни Киевдаги элчисини расман чақириб олганидан сўнг, муносабатлар сўнгги йиллардаги энг оғир бўҳронга юз тутди.

Украинанинг собиқ ташқи ишлар вазири Павел Климкин 9 октябрь куни Deutsche Welle (DW) нашрига берган интервюсида мазкур дипломатик бошиберк кўчадан чиқишнинг ягона йўли — Вашингтон воситачилиги ва зудлик билан янги элчи тайинлаш эканини билдирди.

«Америкаликларни жалб этиш энг мантиқий қадам бўлади»

Павел Климкин Жанубий Кореянинг глобал сиёсатдаги ўзига хос позициясини инобатга олган ҳолда, муаммони ҳал қилиш учун АҚШнинг таъсир дастакларидан фойдаланишни таклиф қилди:

• Вашингтоннинг Сеулдаги таъсири: «Америкаликларни жараёнга жалб қилиш жуда мантиқий қадам бўларди. Уларнинг у ердаги мавқеи ва алоқалари анча мустаҳкам, ким билан қандай гаплашишни билишади. АҚШ бу воситачиликни жуда моҳирона бажара олади», — дея таъкидлади дипломат;

• Бошқа иттифоқчилар эҳтимоли: Собиқ вазир номини очиқламаган бошқа шериклар ҳам ёрдам бериши мумкинлигини ҳамда баъзи ҳамкорлар парда ортида аллақачон иш бошлаган бўлиши мумкинлигини истисно этмади;

• Бир йилдан бери бўш ётган элчи курсиси: Климкин Украинанинг Сеулда бир йилдан ортиқ вақт давомида фавқулодда ва мухтор элчиси йўқлигини катта стратегик хато деб баҳолади ва мулоқотни қайта тиклаш учун зудлик билан элчи тайинланиши шартлигини билдирди.

Можаро илдизи: Шимолий кореялик асирлар ва Зеленскийнинг баёноти

Киев ва Сеул ўртасидаги кескинлик кутилмаганда эмас, аниқ бир резонансли воқеа ортидан бошланди:

• БМТ минбаридаги чиқиш (23 сентябрь): Украина президенти Володимир Зеленский БМТ Бош Ассамблеясидаги нутқида 2025 йил январь ойида Курск вилоятида асирга олинган икки нафар шимолий кореялик аскар Жанубий Кореяга топширилганини оммага эълон қилди;

• Махфийликнинг бузилиши ва Сеулнинг ғазаби: Жанубий Корея томони бу келишув қатъий сир тутилиши керак бўлганини билдириб, расмий Киевдан зудлик билан узр сўрашни талаб қилди;

• ТИВларнинг тортишуви ва элчининг қайтариб олиниши: Украина ташқи ишлар вазири Андрей Сибиха келишув икки томонлама турлича талқин қилинганини айтиб, баҳс матбуотга чиқиб кетганидан афсус билдирди. Бироқ Жанубий Корея ташқи ишлар вазири Чо Хён Украинанинг узрини етарли эмас деб ҳисоблади ва 8 октябрда Сеул Киевдаги элчисини ортга чақириб олди.

Хавфсизлик ва визасиз режим савол остида

Дипломатик инқироз икки давлатнинг бўлажак стратегик режаларига ҳам зарба бермоқда:

• Мураккаб муносабатлар баланси: Сеул Москва билан алоқаларни батамом узгани йўқ — айрим йўналишларда санкция қўлласа, бошқаларида савдо ва ҳамкорликни сақлаб қолмоқда;

• Тўхтаб қолган музокаралар: Можаро сабаб икки мамлакат ўртасидаги муҳим хавфсизлик шартномалари ва Украина фуқаролари учун Жанубий Кореяга визасиз тартибни жорий этиш масалалари номаълум муддатга музлатиб қўйилди.

Вазиятнинг кейинги ривожи Киевнинг Сеул билан бевосита ёки АҚШ иштирокида янги муроса йўлини топа олишига боғлиқ бўлиб турибди.