Дональд Трамп АҚШ ва Исроил билан бирга олиб бораётган Эронга қарши ҳарбий тўқнашув “якунланиш босқичига кирган” деб ҳисобламоқда. Бу ҳақда у Fox News журналисти Мария Бартиромога берган интервьюсида маълум қилди. Ушбу суҳбатдан парча эфирга узатилишидан олдин телеканал сайтида эълон қилинган.
Трампдан “Эрон билан уруш тугадими?” деган савол сўралганда, у аниқ жавоб беришдан қочиб, вазиятни шундай изоҳлади: унингча, жараёнга шахсан аралашув зарур бўлган, акс ҳолда Эрон ядровий қуролга эга бўлиб қолиши мумкин эди. Унинг таъкидлашича, бундай сценарий дунё учун катта хавф туғдирар эди.
Президент фикрича, агар Эрон ядровий қуролга эга бўлганида, дипломатик муносабатлар ҳам бутунлай бошқача тус олар эди ва дунё миқёсида кучлар мувозанати ўзгариб кетиши мумкин эди.
Кейинроқ у уруш ҳақидаги саволга яна аниқлик киритиб, унинг якунланиши жуда яқин эканини билдирди. Унинг сўзларига кўра, жараён “ниҳояга етиб қолган” босқичда.
Трамп шунингдек, АҚШ қўшинлари ҳозирги ҳолатда минтақадан чиқиб кетса, Эроннинг тикланиши учун камида 20 йил керак бўлишини таъкидлади. У буни стратегик босим ва сиёсий таъсир билан боғлади.
“Биз ҳали якунига етмадик, вазиятни кузатамиз”, — деган у, шу билан бирга Эрон музокаралар масаласида жиддий ёндашув кўрсатаётганини ҳам қайд этди.
Associated Press агентлиги маълумотига кўра, Трамп аввал ҳам бу можарода АҚШ устунликка эришганини бир неча бор таъкидлаган.
Шу билан бирга, АҚШ вице-президенти Жей Ди Вэнс 14 апрель куни Жоржиядаги тадбирда Трампнинг асосий мақсади Эрон билан “катта келишув” тузиш эканини билдирган. Унинг айтишича, агар Эрон ядровий қуролдан воз кечса, мамлакат иқтисодий жиҳатдан ривожланиш имкониятига эга бўлиши мумкин.
Жей Ди Вэнс Эронни жаҳон иқтисодиётига кенг миқёсда интеграция қилиш ғоясини ҳам илгари сурган ва бу жараён мамлакат учун янги имкониятлар очишини таъкидлаган.
Аввалроқ, вақтинчалик ўт очиш тўхтатилган даврда ҳам Трамп музокаралар давом этиши мумкинлигига ишора қилган эди. У ҳатто яқин кунларда янги дипломатик қадамлар бўлиши эҳтимолини ҳам айтган.
Ҳозирги маълумотларга кўра, Эрон билан вақтинчалик сулҳ 22 апрелда якунланади. Шу пайтда ўтказилган музокараларнинг дастлабки босқичи эса катта натижа бермаган.
АҚШ томони Эрондан ядровий дастур бўйича аниқ кафолат талаб қилмоқда, Теҳрон эса бу шартларни “қабул қилиб бўлмайдиган талаблар” деб баҳолаган.
Шу тариқа, АҚШ ва Исроил томонидан бошланган ҳарбий босим ва дипломатик музокаралар параллел равишда давом этмоқда. Вазият эса ҳали ҳам тўлиқ ҳал этилмаган, аммо томонлар мулоқотни тўхтатмаган.
