“Ким Чен Ин — менинг дўстим”: Трамп КХДР ва Эрон ядро қуроли ҳақидаги саволга жавоб берди
ҚисқачаAI ёрдамида тайёрланганКўрсатиш
- Доналд Трамп Шимолий Корея етакчиси Ким Чен Инни ўзининг дўсти деб атади ва унинг ядровий имкониятларига эга бўлишини аввалги президентларнинг хатоси билан изоҳлади.
- Трамп Эроннинг ядровий дастурига кескин қаршилик кўрсатишини, аммо Шимолий Кореяга нисбатан бошқача ёндашувини шахсий дипломатия билан боғлади.
АҚШ президенти Дональд Трамп халқаро ядровий хавфсизлик сиёсати борасида навбатдаги шов-шувли ва мунозарали баёноти билан чиқди. Ижтимоий тармоқларда кенг тарқалган видеолавҳада журналист Трампга нима сабабдан Қўшма Штатлар Эроннинг ядровий дастурига кескин қаршилик кўрсатаётгани ҳолда, Шимолий Кореянинг ядровий қуролга эга бўлишига нисбатан бошқача позицияда экани ҳақида савол билан мурожаат қилди.
Ушбу нозик геосиёсий мавзуга Трамп ўзига хос шахсий муносабат билан жавоб бериб, КХДР етакчиси билан дўстона алоқаларини очиқлади: «Ким Чен Ин — менинг дўстим. У Трампни ёқтиради. У бошқа президентларни ёқтирмайди. Ва у менга ҳам ёқади... Унда ядровий имкониятлар бор, биласизми нега? Чунки бошқа президентлар мен хоҳлаган ишларни қилишмаган», дея таъкидлади. Мазкур баёнот Вашингтон ва Теҳрон ўртасидаги ядровий келишмовчиликлар фонида халқаро дипломатияда янги муҳокамалар тўлқинини бошлаб берди.
«Шахсий дўстлик, аввалги президентлар хатоси ва ядровий мувозанат»: Баёнотнинг 5 та асосий нуқтаси
Дональд Трампнинг КХДР ва Эрон ядро дастурларига нисбатан билдирган фикрлари бўйича энг муҳим далиллар:
«Ким Чен Ин — менинг дўстим»: Трамп Шимолий Корея раҳбари билан ўртасида илиқ шахсий муносабатлар мавжудлигини ва улар бир-бирини ҳурмат қилишини очиқ айтди;
Эрон ва Шимолий Кореяга икки хил ёндашув: Президент АҚШнинг Эронга нисбатан қатъий чекловлари ва Пхеньянга бўлган муносабати сабабларини шахсий дипломатия билан изоҳлади;
«Бошқа президентлар мен истаган ишни қилмади»: КХДРнинг ядро қуролига эга бўлиб олишида Трамп Оқ уйнинг аввалги раҳбарлари олиб борган сиёсатсизликни айблади;
Трамп фактори ва Пхеньян симпатияси: Сиёсатчи Ким Чен Ин фақат ўзини хуш кўришини, АҚШнинг бошқа етакчиларини эса асло ёқтирмаслигини алоҳида урғулади;
Халқаро ядровий сиёсатдаги ностандарт позиция: Трамп глобал хавфсизлик ва ядровий тийиб туриш масаласида классик дипломатик қолипларни рад этиб, шахсий алоқаларни биринчи ўринга қўйишини яна бир бор кўрсатди.
Трампнинг Эрон ва Шимолий Корея ядро сиёсатига берган баҳоси таснифи
Икки давлатнинг ядровий дастури ва Трампнинг шахсий қарашлари таҳлили:
Таҳлил мезонлари ва йўналишлар | Шимолий Корея (КХДР) бўйича позиция | Эрон бўйича расмий ва сиёсий позиция |
Етакчилар билан шахсий алоқалар | «У менинг дўстим, менга ёқади ва у Трампни тан олади» | Муросасиз қарама-қаршилик, дипломатик мулоқотнинг йўқлиги |
Ядровий қуролга бўлган муносабат | Ядро салоҳияти мавжудлиги факти тан олинади | Ядровий қурол яратилишига мутлақо йўл қўйилмайди |
Ядровий ҳолатга келиш сабаби | «Олдинги АҚШ президентлари мен хоҳлаган ишни қилмади» | Халқаро санкцияларни бузиш ва келишувлардан чиқиш хавфи |
Дипломатик мулоқот услуби | Тўғридан-тўғри саммитлар ва шахсий мактублар алмашинуви | Иқтисодий максимал босим (Maximum Pressure) стратегияси |
Геосиёсий мақсад ва стратегик чеклов | Мавжуд эскалацияни шахсий келишув орқали ушлаб туриш | Ядровий дастурни тўлиқ тўхтатиш ва бойитишни тақиқлаш |
Халқаро дипломатия ва геосиёсий экспертиза: Нега Трамп шахсий дўстликни қонунлардан устун қўймоқда?
Халқаро хавфсизлик бўйича экспертлар, сиёсатшунослар ва америкалик таҳлилчиларнинг хулосалари:
«Шахсий дипломатия — Трамп бренди»: Трамп анъанавий Давлат департаменти протоколлари ва кўп томонлама шартномалардан кўра етакчилар билан юзма-юз шахсий мулоқотни афзал билади; унинг Сингапур ва Ханойдаги Ким Чен Ин билан ўтказган тарихий саммитлари айнан шундай популистик ва тўғридан-тўғри алоқаларга асосланган эди; бироқ ядровий хавфсизлик каби глобал масаланинг «менга ёқади ёки ёқмайди» даражасига туширилиши Ғарб сиёсий элитасида жиддий хавотир уйғотмоқда;
Эрон ва КХДР ўртасидаги фарқ: Шимолий Корея аллақачон ядровий давлатга айланиб улгурган ва қуролини синовдан ўтказган; ундан бу мақомни куч билан тортиб олиш имконсиз; Эрон эса ҳали ядровий қурол яратмаган ва бойитиш босқичида турибди; шу боис Трамп мавжуд воқеликни тан олган ҳолда Ким Чен Ин билан муроса қилишга, Эронга эса ядро бомбасига эга бўлишга мутлақо имкон бермасликка урғу бермоқда;
Сайловолди баёнотлари ва Оқ уй танқиди: Ушбу чиқиш Трампнинг рақибларига (амалдаги маъмуриятга) нисбатан зарбасидир; у КХДР ракеталарининг ривожланишида ўзидан олдинги ва кейинги президентларни айблаб, фақат ўзигина ядровий уруш хавфини жиловлай оладиган кучли етакчи эканини сайловчиларга исботлашга ҳаракат қилмоқда.
Сизнингча, Дональд Трампнинг Ким Чен Ин билан «дўстона» алоқалари ҳақиқатан ҳам катта ядровий уруш хавфини тўхтатиб тура оладими ёки бу шунчаки сиёсий шоуми? Нима учун АҚШ Шимолий Кореянинг ядровий синовларига кўникиб, Эронга келганда кескин чекловларни қўлламоқда? Шахсий фикр-мулоҳазаларингизни изоҳларда қолдиринг ва жаҳон сиёсатининг энг қайноқ баёноти таҳлилини барча қизиқувчилар билан баҳам кўринг!
Изоҳлар 0
…