Ассалому алайкум, азиз ва муҳтарам сайтимиз ўқувчилари! Бугун дунёнинг энг йирик ҳарбий кучларидан бири бўлган Хитой армияси ичида жиддий сиёсий «зилзила» юз бермоқда. Хитой Халқ Республикаси раиси Си Жинпинг ўзи лавозимга тайинлаган олий мартабали ҳарбийларга нисбатан ишончсизлик билдира бошлади. Zamin.uz ушбу сиёсий тозалашларнинг сабаблари ва Хитой армияси келажагига таъсирини таҳлил қилади.
Ҳарбий тизимдаги «тозалаш» ва модернизация хавфи
The New York Times нашрининг таҳлилчиларига кўра, Си Жинпинг бошқарувининг янги ва кескин босқичи бошланган. Мутахассисларнинг фикрича, Пекин етакчиси ўз атрофидаги шахсларнинг садоқатидан шубҳалана бошлаган. Бу эса Хитой қуролли кучларини замонавийлаштириш йўлидаги узоқ йиллик режаларни хавф остига қўйиши мумкин. Тайванлик профессор Цзян-вэн Коунинг таъкидлашича, Си Жинпингнинг сиёсий ҳисоб-китоблари ўзгариб, у борган сари эҳтиёткорлик ва хавотир билан иш юритмоқда.
Мафкуравий тарбия ва садоқат имтиҳони
Хитойда кадрлар алмашинуви шунчаки техник жараён эмас, балки кенг кўламли «мафкуравий тузалиш» кампаниясига айланди. Офицерлар таркиби учун махсус «инқилобий тарбиялаш» дастурлари жорий этилган бўлиб, ундан кўзланган асосий мақсад — ҳарбийларнинг Коммунистик партия ва шахсан Раис Сига бўлган чексиз садоқатини мустаҳкамлашдир. Си Жинпингнинг тасаввурида коррупция ва мафкуравий нопоклик бир-бирига чамбарчас боғлиқ бўлиб, порахўрлик жанговар тайёргарликка путур етказувчи асосий омил сифатида кўрилмоқда.
Генераллар қатағони: 30 нафардан 7 нафаргача
Сўнгги йилларда Хитой армияси олий қўмондонлигида мисли кўрилмаган қисқартиришлар кузатилди. 2023 йилдан буён юқори лавозимдаги адмирал ва генераллар сони 30 нафардан атиги 7 нафаргача тушиб қолди.
Чжан Юся воқеаси: Марказий ҳарбий кенгаш раиси ўринбосарининг ҳибсга олиниши энг шов-шувли воқеа бўлди. У нафақат қонунбузарликда, балки Хитойнинг ядровий сирларини АҚШга фош қилганликда ҳам гумон қилинмоқда.
Васваса аломатлари: АҚШ разведкаси маълумотларига кўра, Хитой етакчисида охирги пайтларда ҳаддан ташқари шубҳакорлик ва васваса аломатлари сезила бошлаган, бу эса ҳарбий элита орасидаги «тозалаш»ларни янада жадаллаштирган.
Оғир жазо: Собиқ вазирларга ўлим ҳукми
7 май куни эълон қилинган хабар дунёни ларзага келтирди: Хитойнинг икки собиқ мудофаа вазири — Вэй Фэнҳэ ва Ли Шангфу коррупцияда айбланиб, ўлим жазосига ҳукм қилинди. Гарчи ҳукм ижроси икки йилга кечиктирилган бўлса-да, бу қарор Хитой раҳбариятининг тизимдаги коррупцияга нисбатан нақадар шафқатсиз эканини намойиш этди.
Азиз сайтимиз ўқувчилари, сизнингча, армиядаги бундай кескин тозалашлар Хитойнинг дунёдаги ҳарбий мавқеини мустаҳкамлайдими ёки аксинча, заифлаштирадими? Ўз мулоҳазаларингизни изоҳларда қолдиринг!
Жаҳон сиёсатининг энг муҳим ва қизиқарли тафсилотларини Zamin.uz сайтида кузатишда давом этинг.
“Zamin”ни Telegram'да ўқинг!
