Германияда аср топилмаси: Адриан даврига оид 934 та кумуш танга топилди

Германиянинг Весселинг шаҳри яқинидаги оддий экин даласида археология тарихидаги энг шов-шувли ва ноёб топилмалардан бири аниқланди. Маҳаллий аҳоли вакили Оливер Ридль металлоқидирувчи ускунаси ёрдамида оғирлиги 3,1 килограмм бўлган жами 934 та қадимги Рим кумуш денарийларини топиб олди.

Бу ҳақда Германия маҳаллий нашрлари ҳамда Рейнланд минтақавий ассоциациясининг Археологик меросни муҳофаза қилиш бошқармаси (LVR-ABR) хабар бермоқда. Даладаги қишлоқ хўжалиги ишлари оқибатида кўмилган хазинанинг асл идиши шикастланиб, тангалар сочилиб кетган; шу сабабли мутахассислар қолган қисмини алоҳида тупроқ блоки билан бирга қазиб олиб, Бонндаги Рейн ўлкашунослик музейи реставрация устахонасида рентген нурлари орқали текширишди.

Лаборатория таҳлиллари сопол кўза синиқлари ҳамда сомон қолдиқларини фош этди — бу денарийлар айнан сомон билан қопланган кўзага жойлаб яширилганини тасдиқлайди. Мутахассисларнинг фикрича, хазинадаги энг сўнгги танга милодий 124–125 йилларга, яъни император Адриан бошқаруви даврига тўғри келади. Бу нафақат Германия тарихидаги Адриан даврига оид энг йирик тангалар хазинаси, балки дунё миқёсида мазкур даврнинг бешинчи энг улкан топилмаси сифатида расман эътироф этилди.

Хўш, 934 та кумуш танга далага нега кўмилган, Флавийлар ва Адриан даври бойликлари кимга тегишли бўлган ва бу артефактлар Рим империяси тарихига қандай янги фактларни олиб киради?

«934 кумуш танга, сопол кўза ва Адриан даври»: Весселинг топилмасининг 5 та асосий нуқтаси

Оливер Ридль кашфиёти ва экспертлар хулосасидан энг муҳим фактлар:

• 3,1 килограммлик кумуш хазина: Жами 934 дона Рим денарийсидан иборат ноёб бойлик даладан муваффақиятли қазиб олинди;

• Рентген ва сопол идиш сири: Музейдаги текширувлар тангалар махсус сомон тўшалган сопол кўза ичига яширилганини исботлади;

• Флавийлар ва Адриан даври: Тангаларнинг аксарияти милодий 69–96 йилларда (Флавийлар сулоласи) зарб қилинган, охиргиси эса милодий 124/125 йилга (император Адриан даври) мансуб;

• Германияда мутлақ рекорд: Мамлакатда ушбу даврга оид бундан катта ҳажмдаги Рим тангалари мажмуаси шу кунгача ҳеч қачон топилмаган;

• Дунё бўйича ТОП-5 таликда: Ушбу топилма мазкур давр бўйича сайёрамиздаги энг йирик бешинчи хазина сифатида тан олинди.

Весселинг хазинаси таснифи: Тангалар даври ва техник параметрлар жадвали

Қазиб олинган артефактларнинг тарихий ва илмий хусусиятлари:

Тарихий ва археологик экспертиза: Нега ушбу хазина бебаҳо аҳамиятга эга?

Археологлар, нумизматлар ва Рим тарихи экспертларининг хулосалари:

• «Бой римликнинг жамғармаси»: 934 та кумуш денарий ўз вақтида жуда катта бойлик бўлиб, Рим легиони аскарининг бир неча йиллик маошига тенг келган; эҳтимол, юқори мартабали офицер ёки савдогар маблағларини милодий 100-йиллар атрофида жамғарган ва хавф туфайли сомонли кўзага солиб ерга яширган;

• Германия чегарасидаги ҳарбий ҳаёт: Рейн бўйлари Рим империясининг герман қабилалари билан тўқнашган шимолий сарҳади (Limes) бўлган; ушбу тангалар ўша даврда чегара олди ҳудудларида савдо ва пул муомаласи қанчалик юксак даражада бўлганини кўрсатади;

• Маданий мерос сифатида сақланиши: Оливер Ридлнинг топилмани шахсий манфаат учун яширмасдан, давлат инспекциясига топшириши илм-фан учун ноёб маълумотларни сақлаб қолишга имкон берди; барча тангалар тўлиқ реставрация қилиниб, музей экспозициясига қўйилади.

Весселингдаги ушбу кумуш хазина қадимги Римнинг қудрати, савдо муносабатлари ва Германия тупроғида яширинган минг йиллик тарихнинг янги саҳифасини очиб берди.

Сизнингча, 934 та кумуш тангани ерга кўмиб кетган қадимги эгасига нима бўлган — у ҳарбий тўқнашувда ҳалок бўлганми ёки хазинасини олишга қайтиб кела олмаганми? Оддий далада минг йиллаб ётган бундай артефактларнинг топилишига шахсан қандай баҳо берасиз? Ўз фикрларингизни изоҳларда қолдиринг ва қадимги Рим тарихига бағишланган ушбу қизиқарли мақолани барча яқинларингиз билан баҳам кўринг!