Осиёнинг энг йирик давлатларидан бири бўлган Хитой Халқ Республикасидан мудҳиш хабар келди. Мамлакатнинг Шанси вилоятида жойлашган кўмир конларидан бирида кучли ва даҳшатли портлаш содир бўлди. Бунинг оқибатида, сўнгги маълумотларга кўра, камида 90 нафар кончи бевақт ҳаётдан кўз юмди. Бу ҳақда Хитой маҳаллий оммавий ахборот воситалари тарқатган баёнотга таяниб, Буюк Британиянинг машҳур BBC ахборот агентлиги хабар бермоқда.
Ушбу йирик фожиа «Tongzhou Group» компанияси тасарруфидаги «Liushenyu» кўмир конида, жорий йилнинг 22 май куни маҳаллий вақт билан соат 19:29 да юз берган. Ер остида портлаш содир бўлган айни ўша хавфли дақиқаларда кон ичида 247 нафар ишчи-хизматчи ўз хизмат вазифасини бажараётган эди.
Юзлаб қутқарувчилар жалб этилди: Си Жинпинг назоратида
Мудҳиш ҳодиса ортидан зудлик билан воқеа жойига юзлаб тажрибали қутқарувчилар ва махсус техникалар сафарбар этилди. Хитой давлат телеканаллари намойиш этган жонли кадрларда оқ халатли шифокорлар ва тиббиёт ходимлари тутун ичидан жароҳатланган кончиларни олиб чиқаётгани, ҳудудда ўнлаб тез ёрдам машиналари шай турганини кўриш мумкин. Расмий хабарларга кўра, турли даражадаги оғир куйиш ва жароҳат олган юздан ортиқ киши зудлик билан шифохоналарга ётқизилган.
Хитой Раиси Си Жинпинг юз берган фожиа юзасидан тезкор баёнот бериб, тупроқ ва вайроналар остида қолиб кетган тирик одамларни қидириб топиш ҳамда жабрланганларга тиббий ёрдам кўрсатиш учун давлатнинг барча куч ва воситаларини ишга солишни қатъий буюрди. Хитой раҳбари, шунингдек, портлаш сабабларини синчковлик билан ўрганиш ва бу сафарг и кўнгилсизликка сабабчи бўлган айбдорларни қонун олдида қаттиқ жавобгарликка тортиш бўйича ҳам тезкор кўрсатма берди.
Кон раҳбарлари ҳибсга олинди: Дастлабки тахминлар
Маҳаллий матбуотнинг ёзишича, воқеа юзасидан жиноий иш очилиб, кон раҳбарияти ҳамда хавфсизлик техникасига масъул бўлган шахслар ҳуқуқ-тартибот идоралари томонидан қўл кулларига кишан тақилган ҳолда қўлга олинган.
Гарчи портлашнинг асл ва аниқ техник сабаблари махсус комиссия томонидан ўрганилаётган бўлса-да, дастлабки таҳлилий маълумотларда кон ичидаги ўта заҳарли ва портловчи хусусиятга эга бўлган ис гази (метан) миқдори меъёрдан бир неча баробар ошиб кетгани фалокатга замин яратгани айтилмоқда.
Хитой конларидаги хавфсизлик ва глобал экология
Эслатиб ўтиш жоизки, узоқ эмас, яқин 2000-йилларнинг бошларида Хитой кўмир саноатида бу каби даҳшатли ҳалокатлар деярли ҳар ойда содир бўлиб турарди. Кейинчалик давлат даражасида назорат кучайтирилиб, хавфсизлик қоидалари ўта қатъий кўринишга келтирилган бўлса-да, тизимдаги хатоликлар туфайли бундай аянчли фожиалар ҳали ҳам такрорланиб турибди.
Тарихга назар ташлайдиган бўлсак:
2009 йилда: Ҳейлонгжианг вилоятидаги конда худди шундай кучли портлаш содир бўлиб, юздан ортиқ кончи ҳалок бўлган эди.
2023 йилда: Ички Мўғулистон автоном ҳудудидаги очиқ кўмир конида баҳайбат тупроқ ўпирилиши содир бўлиб, 53 киши ҳаётдан кўз юмганди.
Хитой бугунги кунда сайёрамиздаги энг йирик кўмир истеъмолчиси ва атмосферага зарарли иссиқхона газларини энг кўп чиқарадиган давлат ҳисобланади. Шу боис мамлакатда кўмир қазиб олиш ҳажми жуда улкан. Бироқ расмий Пекин иқлим ўзгаришига қарши кураш доирасида экологик соф ва қайта тикланувчи яшил энергия манбаларига (қуёш ва шамол) ҳам дунёдаги энг баҳайбат инвестицияларни киритишда давом этмоқда.
Сизнингча, Хитой ерости конларида хавфсизлик тизимини қанчалик кучайтирмасин, инсон ҳаётига таҳдид солувчи бундай фожиаларнинг олдини тўлиқ олишнинг имкони борми?
“Zamin”ни Telegram'да ўқинг!
