Доналд Трамп АҚШ ва Эрон ўртасидаги тинчлик келишувини эълон қилди

Яқин Шарқ минтақасида бир неча ойдан буён давом этаётган ва глобал энергия инқирозини келтириб чиқарган шиддатли ҳарбий тўқнашувлардан сўнг, ниҳоят, бутун дунё енгил нафас олиши мумкин бўлган тарихий кун яқинлашмоқда. АҚШ Президенти Доналд Трамп ўзининг «Truth Social» ижтимоий тармоғидаги расмий саҳифасида берган баёнотида, расмий Вашингтон ва Теҳрон ўртасидаги узоқ кутилган тинчлик меморандумини имзолаш айнан 14 июнь санасига мўлжалланганини маълум қилди. Оқ уй раҳбарининг сўзларига кўра, мазкур битим кучга кириши билан жаҳон иқтисодиёти ва савдоси учун ўта муҳим ҳисобланган Ҳўрмуз бўғози барча халқаро кемалар учун қайта очилади.

Ушбу глобал аҳамиятга эга бўлган келишув шартларига биноан, Эрон томони ядровий қуролни «сотиб олиш, ишлаб чиқариш ёки бошқа ҳар қандай йўл билан» қўлга киритмаслик мажбуриятини ўз зиммасига олади.

«B-2» бомбардимончилари ва гранит тоғлар остидаги ядровий чанг

Президент Трамп икки давлат ўртасидаги келишув доирасида Эроннинг ядровий инфратузилмаси қандай назорат қилинишига ҳам алоҳида тўхталиб ўтди. Унинг фикрича, ҳозирда Вашингтон ва Теҳрон ўртасидаги алоқалар аввалги АҚШ маъмуриятлари давридагидан анча яхши ва ишончли ҳолатда шаклланган.

Доналд Трампнинг баёнотидан: «Вақти келиб, минтақада вазият буткул тинчигач, биз у ерга борамиз ва ўзимизнинг ажойиб, тенгсиз бўлган B-2 бомбардимончи самолётларимиз ёрдамида қудратли гранит тоғлар остига чуқур кўмилган ядровий чангни хавфсиз тарзда чиқариб оламиз. Бойитилган уран захиралари эса ё Эрон ҳудудида, ёки бевосита АҚШда буткул йўқ қилинади. Биз Эрон ва бутун Яқин Шарқ билан узоқ муддатли, мустаҳкам ҳамкорликка умид қилмоқдамиз. Бу жараён жуда тез, осон ва ҳеч қандай муаммосиз ўтишига ишонаман. Агар мабодо ундай бўлмаса, бизда жуда қудратли муқобил вариант тайёр турибди, бироқ умид қиламанки, уни бошқа ҳеч қачон қўллашга тўғри келмайди».

Қуйидаги расмий баённома ва таҳлилий жадвал орқали АҚШ ҳамда Эрон ўртасида кутилаётган келишувнинг асосий бандлари ва томонларнинг расмий муносабатлари билан яқиндан танишиб чиқишингиз мумкин:

Эрон раҳбариятининг эҳтиёткорлик баёноти ва 60 кунлик режа

АҚШ раҳбарининг бундай тезкор баёнотидан сўнг, Эрон томони вазиятга нисбатан бироз эҳтиёткорлик билан муносабат билдирди. Эрон Ташқи ишлар вазирлиги расмий вакили Исмоил Бағоий икки давлат ўртасидаги низоларни мувофиқлаштирувчи ҳужжат айнан 14 июнь куни имзоланишини расман рад этган бўлса-да, бу тарихий воқелик яқин кунларда содир бўлиши мумкинлигини инкор этмади. Айни пайтда Қатар ва Покистон каби воситачи давлатлар ҳам ушбу жараённи якунлаш учун жонбозлик кўрсатмоқда.

Ўз навбатида, Эрон ташқи сиёсат маҳкамаси раҳбари Аббос Ароқчи мазкур тинчлик жараёни икки босқичда амалга оширилишини батафсил тушунтириб берди. Унга кўра, дастлаб томонлар ўртасида умумий уруш ва ҳарбий ҳаракатларга чек қўювчи 14 банддан иборат меморандум имзоланади. Шундан сўнг, Яқин Шарқдаги можароларни, санкцияларни ва ядровий дастур муаммоларини буткул якунлаш ва тинчликни расмийлаштириш бўйича 60 кунлик кенг қамровли музокаралар босқичи бошланади.

Жаҳон сиёсатидаги энг қайноқ жараёнлар, АҚШ ва Эрон ўртасидаги тарихий келишув тафсилотлари, Яқин Шарқдаги геосиёсий ўзгаришлар ва дунё оламига оид энг ишончли, эксклюзив хабарларни ҳамиша Замин саҳифаларида биз билан биргаликда кузатиб боринг!