Али Хоминаий ёпиқ форматда дафн этилди: Сирли янги раҳбар ва уруш ёқасидаги Эрон

Фото: AP

Эроннинг собиқ олий раҳбари Али Хоминаийнинг дафн маросими Машҳад шаҳрида мутлақо ёпиқ форматда бўлиб ўтди. АҚШ ва Исроилнинг унинг қароргоҳига уюштирган ҳаво ҳужуми оқибатида ҳалок бўлган раҳбар билан хайрлашув тадбирлари олти кун давом этди. Айни пайтда Яқин Шарқда вазият яна кескинлашиб, АҚШ ва Эрон ўртасида тўғридан-тўғри ҳарбий зарбалар алмашинуви бошланди. Zamin.uz ушбу тарихий ва хавотирли жараённинг энг муҳим тафсилотларини тўплади.

Сўнгги манзил: Муқаддас мақбара ва 20 миллионлик мотам

Али Хоминаий Машҳад шаҳрида жойлашган, шиа мусулмонлари учун энг муқаддас зиёратгоҳлардан бири ҳисобланувчи Имом Ризо мақбараси ҳудудида дафн этилди. У билан бирга ҳаво ҳужуми вақтида ҳалок бўлган оила аъзолари ҳам шу ерга қўйилди. Эътиборли жиҳати, ушбу мажмуада 2024 йилда вертолёт ҳалокатида вафот этган Эроннинг собиқ президенти Иброҳим Раисий ҳам дафн этилган эди.

Мотам тадбирлари бир нечта шаҳарда, жумладан Теҳрон, Қум ҳамда Ироқнинг шиалар учун муқаддас ҳисобланган Нажаф ва Карбало шаҳарларида бўлиб ўтди. Расмий маълумотларга кўра, фақатгина Теҳрон шаҳридаги хайрлашув маросимида 20 миллионгача одам иштирок этган.

Янги раҳбар Мўжтабо Хоминаий нега омма олдига чиқмаяпти?

Олий раҳбар лавозими Али Хоминаийнинг ўғли Мўжтабо Хоминаийга ўтган бўлса-да, у 28 февраль куни содир бўлган ҳаво ҳужумидан буён бирор марта ҳам жамоатчиликка кўриниш бергани йўқ. Мотам кунларида ҳам у омма олдига чиқмади. Халқаро ОАВ унинг узоқ вақт кўринмай қолгани бўйича иккита асосий тахминни илгари сурмоқда:

• Биринчи тахмин: У отаси ҳалок бўлган ўша ҳаво ҳужуми вақтида оғир жароҳат олган бўлиши мумкин, бироқ ўз вазифаларини бажариш имкониятини сақлаб қолган.

• Иккинчи тахмин: Исроил томонидан янги суиқасд уюштирилиши хавфи туфайли Эрон хавфсизлик хизмати янги раҳбарнинг хавфсизлигини таъминлаш мақсадида жамоат олдига чиқишини жиддий чеклаб қўйган.

Эроннинг Fars агентлиги хабарига кўра, янги раҳбарнинг илк расмий чиқиши 19 июль куни Қум шаҳрида бўлиб ўтадиган хотира маросимида кутилмоқда. У ерда Мўжтабо Хоминаий отаси хотирасига бағишланган нутқ сўзлаши режалаштирилган.

Олов ичидаги Яқин Шарқ: Трамп музокараларни тўхтатди

АҚШ президенти Дональд Трамп Эрондаги мотам муносабати билан музокараларда бир ҳафталик танаффус эълон қилган ва одамлар оқими кутилганидан кўплигини тан олган эди. Бироқ орадан атиги икки кун ўтиб вазият портлаш ёқасига келди.

Ҳарбий тўқнашувлар хроникаси:

• Эрон Ҳўрмуз бўғозидаги бир нечта танкерга ҳужум уюштирди ва буни кемаларнинг Теҳрон билан келишмасдан ҳаракатлангани билан изоҳлади.

• Бунга жавобан АҚШ Ислом инқилоби қўриқчилари корпусининг соҳил бўйидаги объектларига авиазарбалар берди.

• Эрон эса Баҳрайн ва Кувайтдаги Америка ҳарбий базаларига ракета ҳужумлари уюштирди.

Анқарада ўтган НАТО саммити давомида Дональд Трамп Эрон билан ҳеч қандай ўт очишни тўхтатиш режими амалда эмаслигини ва Теҳрон билан бошқа музокара ўтказиш нияти йўқлигини кескин маълум қилди. Шунга қарамай, АҚШ маъмурияти вакиллари шиддатли ҳарбий зарбалар алмашинувига қарамай, томонлар ўртасидаги яширин дипломатик мулоқотлар ҳануз давом этаётганини айтишмоқда.