Ҳўрмуз бўғозида янги уруш остонаси: АҚШ Эронга ҳаво зарбалари берди

Яқин Шарқдаги ҳарбий-сиёсий вазият энг юқори нуқтасига чиқди. АҚШ Марказий қўмондонлиги (CENTCOM) Ҳўрмуз бўғози яқинида Эрон ҳудудидаги объектларга янги ҳаво зарбалари берилганини расман маълум қилди. Вашингтон ушбу амалиётни Эроннинг фуқаролик ва тижорат кемаларига таҳдид солиш имкониятларини чеклаш мақсадида амалга оширганини билдирмоқда.

Мазкур йирик ҳарбий тўқнашув ортидан минтақада вазият кескинлашди. Zamin.uz воқеаларнинг энг қайноқ тафсилотларини тақдим этади.

Эрон шаҳарларида кучли портлашлар ва қурбонлар

CENTCOM маълумотига кўра, навбатдаги ҳаво ҳужумлари АҚШ президенти Дональд Трампнинг бевосита топшириғи билан амалга оширилган. Зарбалар Ҳўрмуз бўғози орқали эркин ҳаракатланаётган кемалар хавфсизлигини таъминлашга қаратилган.

Эрон давлат телевидениеси (IRIB) хабарига кўра, қуйидаги ҳудудларда даҳшатли портлашлар содир бўлган:

• Бандар Аббос порт шаҳрининг ғарбий қисми;

• Сирик шаҳри атрофи;

• Кешм ороли ва бўғозга туташ Жаск шаҳри.

Эроннинг Ислом инқилоби муҳофизлари корпуси (ИИМК) берган баёнотга кўра, АҚШ ҳужуми оқибатида Кешм оролида бир киши ҳалок бўлган, яна икки киши оғир жароҳат олган.

Бўғозни ёпиш таҳдиди: Жаҳон нефть савдоси хавф остида

Можаро ортидан ИИМК дунё иқтисодиётига зарба бериши мумкин бўлган баёнот билан чиқди. Унга кўра, дунё нефть савдосининг қарийб 20 фоизи ўтадиган Ҳўрмуз бўғози «АҚШнинг минтақадаги аралашуви тугамагунча ёпиқ қолиши» маълум қилинди.

Бироқ, АҚШ томони бу даъвони дарҳол рад этди. CENTCOM ва президент Дональд Трамп бўғоз Эрон назоратида эмаслигини ва халқаро денгиз қатнови одатдагидек давом этаётганини таъкидлади.

Эроннинг қўшни давлатлардаги АҚШ объектларига жавоб зарбалари

АҚШ ҳарбийлари 12 июль куни Эрон ҳудудидаги қарийб 140 та ҳарбий объектга (жумладан, ракета ва дрон омборларига) ҳужум қилган эди. Бу АҚШнинг GFS Galaxy контейнер кемасига Эрон томонидан қилинган ҳужумга жавоби эди.

Бунга жавобан Теҳрон ҳам бўш келмади. Эрон Қатар, Уммон ва Иордания йўналишидаги АҚШ ҳарбийлари фойдаланадиган нишонларга ракета зарбалари берганини эълон қилди. Ҳужум остида қолган асосий объектлар:

1. Қатардаги «Ал-Удейд» авиабазаси

2. Уммоннинг «Дукм» портидаги объектлар

Шунингдек, Теҳрон Ҳўрмуз бўғозида яна бир кема ҳаракатдан чиқарилганини иддао қилмоқда.

Сулҳ бузилди: Трамп келишувни бекор қилди

Аслида, жорий йилнинг 17 июнь куни АҚШ ва Эрон ўртасида тинчлик ва хавфсиз навигация бўйича келишув имзоланган эди. Аммо 25 июндан бошлаб вазият қайта кескинлашди. Томонлар бир-бирини сулҳни бузишда айбламоқда.

Яқинда бўлиб ўтган НАТО саммитида АҚШ президенти Дональд Трамп Эрон билан тузилган англашув меморандуми амалда ўз кучини йўқотганини ва Эронга нисбатан нефть санкциялари қайта тикланганини эълон қилди. 11 июль куни ўтказилган ёпиқ музокаралар эса ҳеч қандай натижасиз якунланган.

Можаронинг қисқача хронологияси: