Трамп IT-гигантларга талаб қўйди: экспертлар буни «тишсиз» ваъда деб атамоқда
АҚШ Президенти Дональд Трамп сунъий интеллект ва маълумотлар марказлари (data center) истеъмол қиладиган ҳайратланарли даражадаги электр энергияси учун компанияларнинг ўзлари «муносиб тўлаши» кераклигини эълон қилди. Оқ уй томонидан тақдим этилган янги ташаббусга кўра, технологик гигантлар маҳаллий аҳоли учун электр нархлари ошишининг олдини олиши ва ўз энергетик инфратузилмасини мустақил молиялаштириши лозим.
Zamin.uz ушбу шов-шувли қарор, Трампнинг IT-секторга бўлган дастаги ҳамда экспертларнинг жиддий хавотирларини атрофлича таҳлил қилади.
1. Ихтиёрий ваъда: Дата-центрлар зиммасига қандай мажбуриятлар юкланмоқда?
Оқ уй маълумотлар марказларининг ҳаддан ташқари кўп ток истеъмол қилиши оддий истеъмолчилар учун коммунал тўловлар нархини ошириб юбориши мумкинлигини тан олди. Шу сабабли кенг кўламли ихтиёрий келишув ишлаб чиқилди.
Мустақил энергия манбаси: Маълумотлар марказлари ўзлари учун алоҳида энергия ресурсларини олиб келиши ёки фойдаланадиган электр ва қўшимча инфратузилма харажатларини тўлиқ қоплаши керак.
Жамоаларни қўллаб-қувватлаш: Инфратузилмага инвестиция киритиш ва фавқулодда вазиятларда ўзининг захира қувватларидан аҳоли фойдаланишига рухсат бериш назарда тутилган.
Имзолаган томонлар: Оқ уй эълон қилган манбага кўра, ваъдага 27 та дата-центр ишлаб чиқарувчиси, 55 та коммунал хизматлар компанияси, 105 та электр кооперативи ва 23 та республикачи губернатор қўшилган.
2. «Бу ақлли жамоалар»: Трамп IT-инфратузилмани ҳимоя қилди
Гарчи мажбуриятлар юкланаётган бўлса-да, Трамп маълумотлар марказларини кескин танқид қилишдан тийилиб, аксинча, уларни мақтади ва жамоаларни бундай лойиҳаларни фаол қабул қилишга чақирди.
Дональд Трампнинг баёнотидан:
«Сизда маълумотлар марказларини чиндан ҳам истаган жамоалар бор ва очиғини айтганда, бу ақлли жамоалардир. Чунки бу жуда кўп сонли янги иш ўринларини ва камдан-кам узилишларни англатади. Сиз ўз жамоангизни бу нарсаларнинг нақадар ажойиб эканлигига ишонтиришингиз керак. Бунга қарши кураша олмайсиз, бунга амал қилишингиз керак ва сиз барча ҳимояга эга бўласиз.»
Оқ уй режаси ва экспертлар скептицизми: Асосий фарқлар
Жиҳатлар | Оқ уй ва Трамп позицияси | Экспертлар ва танқидчилар фикри |
Ҳужжат мақоми | Йирик компаниялар ва штатлар томонидан имзоланган ваъда | Ҳеч қандай юридик мажбуриятга эга бўлмаган «тишсиз» қоғоз |
Электр нархи | Оддий аҳоли учун нархлар ошишининг олди олинади | Нархлар барибир ошади, чунки харажатлар назорати йўқ |
Иқтисодий таъсир | Минглаб янги иш ўринлари ва миллиардлаб долларлик сармоя | Харажатларни ким аниқ қоплаши борасида тугал тўхтам йўқ |
3. Танқидлар тўфони: «Ҳеч қандай мажбурият йўқ»
Сиёсий доираларнинг ҳам чап, ҳам ўнг қанот вакиллари ва экспертлари ушбу ваъданинг амалда ишлашига жиддий шубҳа билдирмоқда.
Cato Институти (Либертариан қараш): Энергетика бўйича эксперт Травис Фишернинг таъкидлашича, бу шунчаки ихтиёрий ваъда бўлиб, уни бузганлик учун ҳеч қандай жавобгарлик назарда тутилмаган. «Агар сиз барча харажатларингизни қоплашга рози бўлсангиз ҳам, қайси харажат айнан сизники эканини ажратиб олиш жуда мураккаб жумбоқдир», — дейди у.
Climate Power (Прогрессив қараш): Байден маъмуриятининг собиқ ходими Жесси Ли ҳужжатни кескин танқид қилди:
Жесси Лининг муносабати:
«Ростини айтсам, бу аслида нархларнинг ошишига олиб келади. Компаниялар худди бирор нарсани назорат қилаётгандай кўриниш беришади ва энди нархларни ушлаб туриш ҳақида умуман қайғуришмайди. Буларнинг барчаси тишсиз ва мутлақо ноаниқ ҳужжатдир.»
Бу қарор электр нархига қандай таъсир қилади?
Сунъий интеллект ривожланиши ва дата-центрларнинг геометрик прогрессияда ортиши бутун дунёда энергетика инқилобини ва ресурс тақчиллигини келтириб чиқармоқда.
Ушбу қайнок ва фойдали халқаро шарҳни дўстларингизга, технологик чатларга ва ижтимоий тармоқларингизга дарҳол юборинг!
Сизнингча, IT-гигантлар электр энергияси учун алоҳида, юқори тарифда тўлашлари адолатданми? Ўз фикр ва мулоҳазаларингизни изоҳларда қолдиринг!
Изоҳлар 0
…