Японияда кексалар нега атайлаб жиноят қилмоқда?

Японияда кексалар орасида майда жиноятлар, хусусан, дўконлардан ўғрилик қилиш билан боғлиқ ҳолатлар жамиятда жиддий ижтимоий муаммога айланган. Айрим ёлғиз ва моддий қийинчиликка дуч келган қариялар ҳатто атайлаб майда жиноят содир этиб, қамоққа тушишни танлаётгани ҳақида хабарлар тарқалган.

Бу ҳолатнинг ортида бир нечта сабаб бор. Кекса инсонлар учун қамоқхонада озиқ-овқат, иссиқ жой ва тиббий ёрдам таъминланади. Ташқарида эса баъзилар пенсия ҳисобидан кун кечириш, уй-жой ва даволаниш харажатларини қоплашда қийналади. Японияда 65 ёшдан ошган аҳолининг қарийб 20 фоизи қашшоқлик чегарасида яшаётгани ҳам муаммонинг иқтисодий томонини кўрсатади.

Айниқса, кекса аёллар орасида дўкондан майда ўғрилик қилиш кенг тарқалган. Япония Адлия вазирлигининг 2024 йилги жиноятлар бўйича ҳисоботига кўра, 60 ёшдан ошган қамоқдаги аёл маҳбусларнинг 95,9 фоизи ўғриликнинг айнан дўкондан ўғрилик қилиш тури билан боғлиқ жиноят содир этган. Шу тадқиқотда 60 ёшдан ошган аёлларнинг 37,4 фоизи жиноят сабабларидан бири сифатида тирикчилик харажатлари билан боғлиқ муаммоларни кўрсатган.

Муаммонинг яна бир муҳим сабаби — ёлғизлик. Айрим кексалар оила аъзоларидан узоқ яшайди, ижтимоий алоқалари эса тобора камайиб боради. Қамоқхонада эса улар кун тартиби, овқатланиш, тиббий назорат ва бошқа одамлар билан мулоқот қилиш имконига эга бўлади. Илгариги тадқиқотларда ҳам кекса ўғриларнинг бир қисми жиноятга иқтисодий эҳтиёждан ташқари ёлғизлик ва ҳаётдаги мақсаднинг йўқолиши каби омиллар сабаб бўлганини билдирган.

Шу билан бирга, «Японияда кексалар қамоққа тушиш учун оммавий равишда жиноят содир этмоқда», деган хулоса қилиш тўғри эмас. Бу ҳолат айрим заиф қатлам вакиллари мисолида кузатилаётган муаммо бўлиб, унинг ортида қариялик, камбағаллик, уй-жой ва ёлғизлик каби мураккаб ижтимоий масалалар турибди.