Энергия бошқаруви: Хотиржамлик учун нималарни қўйиб юбориш керак?
Кўпчилик инсонлар ўзгартира олмайдиган ҳодисалар ва бошқаларнинг муносабати учун қайғуриб, руҳий энергияси ҳамда вақтини йўқотади. Психологияда буни камайтириш учун «Назорат доираси» қоидасига амал қилиб, назоратдаги ва назоратдан ташқаридаги омилларни ажратиш тавсия этилади. Бошқаларнинг фикри, иқтисодий ва глобал жараёнлар, ўзгалар ютуғи, ўтмиш ҳамда салбий ҳис-туйғулар инсоннинг бевосита назоратида эмас.
Кундалик ҳаётда кўпчилик инсонлар ўзлари ўзгартира олмайдиган ҳодисалар, бошқаларнинг муносабати ёки ташқи дунёдаги жараёнлар учун қайғуриб, улкан руҳий энергия ва вақтини йўқотади. Психологияда бу ҳолатни бартараф этишнинг энг самарали усули — «Назорат доираси» қоидасига амал қилишдир.
Ҳаётингизни тубдан енгиллаштириш, ички хотиржамликка эришиш ва мақсадлар сари тўғри ҳаракатланиш учун нималар сизнинг ихтиёрингизда-ю, нималар назоратингиздан ташқарида эканини аниқ ажратиб олиш муҳим.
1. Сизнинг ихтиёрингизда эмас (Назоратингиздан ташқаридаги омиллар)
Қуйидаги ҳолатларга куч ва асаб сарфлашни тўхтатиш лозим, чунки уларни бевосита бошқариш имконсиз:
Бошқаларнинг фикри ва қарашлари: Атрофдагилар сиз ҳақингизда нима деб ўйлаши ёки уларнинг шахсий эътиқоди;
Иқтисодий ва глобал жараёнлар: Инфляция, бозор нархлари ёки ижтимоий тармоқларнинг ўзгарувчан алгоритмлари;
Ўзгаларнинг ютуғи ва натижалари: Бошқа инсонларнинг муваффақияти, ишлари қандай якун топиши ёки уларнинг ҳаётий танловлари;
Ўтмиш: Содир бўлиб ўтган хатолар, воқеалар ва бой берилган имкониятлар;
Ташқи муносабат ва салбий ҳис-туйғулар: Бошқалар сизга қандай муносабатда бўлиши, уларнинг ичидаги ҳасад, адоват, хафагарчилик ёки ғазаби.
2. Сизнинг ихтиёрингизда (Тўлиқ назоратингизда бўлган жиҳатлар)
Сизнинг реал кучингиз, муваффақиятингиз ва ҳаёт сифатингиз айнан мана шу нуқталарга йўналтирилган бўлиши керак:
Шахсий чегаралар ва энергия: Қаерда «йўқ» дейишни билиш, ўз кучингизни ва қувватингизни қаерга сарфлашни танлаш;
Муносабат ва реакция: Рўй бераётган ҳар қандай вазиятга ёки ташқи танқидга қандай муносабат билдиришни бошқариш;
Муомала ва нутқ маданияти: Қандай сўзлар ишлатиш, одамлар билан қандай оҳангда сўзлашиш;
Атроф-муҳит ва жамоа танлови: Кимнинг маслаҳатига қулоқ солиш, кимлар билан ишлаш ҳамда вақтни кимлар даврасида ўтказишни белгилаш;
Шахсий ривожланиш ва вақт бошқаруви: Кун тартиби, билим олиш ва ўз устингизда ишлаш режасини тузиш;
Ички суҳбат ва ўз-ўзига баҳо: Ўзингиз билан қандай монолог олиб боришингиз (ўзингизни танқид қилиш эмас, қўллаб-қувватлаш) ҳамда ўзлигингизни қадрлаш даражаси.
Фикрингизни изоҳда қолдиринг ва мақолани танишларингизга Telegram ёки бошқа ижтимоий тармоқлар орқали улашинг.
Изоҳлар 0
…