Пиёз тўғраганда нега кўзимиздан ёш оқади? Бунинг қизиқ сабаби бор

Ошхонада пиёз тўғраётганда кўзингиз ёшланиб, ачишишини сезганмисиз? Бу пиёзнинг ўткир ҳидидан эмас, балки унинг ичидаги моддалар иштирокида юз берадиган кимёвий жараён билан боғлиқ.

Пиёзни кесганимизда унинг ҳужайралари шикастланади ва олтингугурт сақловчи бирикмалар ферментлар билан реакцияга киришади. Натижада ҳавога син-пропанетиал-S-оксид деб аталадиган учувчан модда ажралиб чиқади. У кўз юзасига етиб бориб, сезувчи нервларни қўзғатади. Кўз эса таъсирлантирувчи моддани ювиб ташлаш учун ёш ишлаб чиқара бошлайди.

Қизиғи, кўздан ёш чиқиши қайғу ёки ҳиссиёт билан боғлиқ эмас — бу организмнинг табиий ҳимоя реакцияси.

Пиёз тўғраганда кўз ёшланишини қандай камайтириш мумкин?

• Пиёзни олдиндан совутинг. Уни тўғрашдан 20–30 дақиқа олдин музлаткичга қўйиш кимёвий реакцияни секинлаштириши мумкин.

• Ўткир пичоқдан фойдаланинг. У пиёз ҳужайраларини камроқ шикастлайди ва ҳавога чиқадиган таъсирлантирувчи модда миқдорини камайтиришга ёрдам беради.

• Ошхонани шамоллатинг. Ҳаво айланиши модданинг кўзга етиб боришини камайтириши мумкин.

Демак, пиёз тўғраганда кўздан ёш оқиши оддий ҳолат. Бу организмнинг кўзни таъсирлантирувчи моддалардан ҳимоя қилиш усулидир.