Кўпчилик билмайдиган яширин шартлар: энг юқори фоизли омонатлар қайси банкларда?

Ўзбекистон банк тизимида аҳолининг бўш пул маблағларини миллий валютада сақлаш ва кўпайтириш бўйича рақобат кучаймоқда. 2026 йил август ойи ҳолатига кўра, мамлакатда фаолият юритаётган 34 та тижорат банкидан 28 таси миллий валютадаги омонатларни таклиф этмоқда.

Бозордаги йиллик даромадлилик ставкалари муддат ва шартларга қараб 14% дан 23% гача ўзгариб туради. Аксарият йирик банкларда ставкалар йиллик 16–19% оралиғида сақланиб қолаётган бир пайтда, айрим банклар рекорд даражадаги даромадни ваъда қилмоқда.

Энг юқори даромад таклиф қилаётган банклар

Ҳозирги кунда миллий валютада энг юқори фоиз таклиф этаётган молия муассасалари:

• «Таянч Банк» — йиллик 23%: Муддати 24 ой, бошланғич бадал миқдори 100 минг сўмдан бошланади. Белгиланган минимал қолдиқни сақлаган ҳолда ҳисобни тўлдириш ва маблағни қисман ечиб олиш имконияти мавжуд;

• «AVO Bank» — йиллик 22%: Муддати 12 ой, минимал сумма 1 миллион сўм. Омонатни тўлдириш ва қисман ечиб олишга рухсат берилади;

• Йиллик 20% лик таклифлар: Hayot Bank, Apex Bank, TBC Bank, Anorbank, Пойтахт Банк, Garant Bank ва Ипак Йўли Bank каби қатор банклар 20% атрофидаги қулай шартларни тақдим этмоқда.

Рақамларда ҳисоб-китоб: 100 миллион сўм қанча даромад келтиради?

Фоиз ставкалари орасидаги тафовут якуний фойдада сезиларли акс этади:

• 23% ставкада: 100 миллион сўм жойлаштирилганда, йиллик соф даромад тахминан 23 миллион сўмни ташкил этади;

• 18% ставкада: Худди шу сумма йилига тахминан 18 миллион сўм келтиради;

• Йиллик фарқ: Фоиз ставкаларидаги 5 фоизлик фарқ йилига нақд 5 миллион сўм қўшимча даромад демакдир.

Фақат юқори фоизга алданманг: Омонат очишдаги 3 та муҳим қоида

Молиявий экспертлар омонат танлашда фақатгина рақамларга қараб қарор қабул қилмасликни тавсия этади. Шартнома имзолашдан олдин қуйидаги 3 та бандни диққат билан текшириш шарт:

• Ҳисобни тўлдириш имконияти: Омонат муддати давомида унга қўшимча маблағ киритиш мумкинми?

• Қисман ечиб олиш шарти: Фавқулодда вазиятларда фоизларни йўқотмасдан пулнинг бир қисмини олиш ҳуқуқи бор-йўқлиги;

• Муддатидан олдин ёпиш оқибатлари: Кўпгина банкларда маблағ муддатидан олдин қайтариб олинса, ставка қайта ҳисоб-китоб қилинади ва аввал тўлаб берилган фоизлар асосий омонат суммасидан ушлаб қолинади.

Агар жамғарма яқин орада керак бўлиб қолиш эҳтимоли бўлса, шартларнинг мослашувчанлиги (пулни эркин ечиш ва тўлдириш) қўшимча 1-2 фоизлик юқори ставкадан кўра муҳимроқ ва хавфсизроқдир. Банк тарифлари ўзгариб туриши сабабли, якуний қарордан олдин долзарб шартларни бевосита банкнинг расмий иловаси ёки филиалида қайта текшириш мақсадга мувофиқ.