Йилига 700 мингдан ортиқ одамни ўлдирадиган жонзот аниқланди

1 дақиқа ўқиш16.6K
Йилига 700 мингдан ортиқ одамни ўлдирадиган жонзот аниқланди
ҚисқачаAI ёрдамида тайёрланганКўрсатиш
  • Ҳар йили 700 мингдан ортиқ одамнинг ўлимига сабаб бўладиган энг хавфли жонзот чивиндир.
  • Чивинлар қон сўриш орқали безгак, денге иситмаси, Ғарбий Нил вируси, сариқ иситма ва япон энсефалити каби хавфли касалликларни юқтиради.
  • АҚШда 2024 йилда денге ҳолатлари ўртача кўрсаткичдан 359 фоизга юқори бўлган, Ғарбий Нил вируси эса сўнгги 22 йилдаги энг юқори даражага етган.
  • Баъзи касалликларга қарши самарали ваксиналар мавжуд.

Шер, йўлбарс ва айиқ каби йиртқичлар хавфли туюлиши мумкин. Аммо инсонлар ҳаётига энг кўп зиён етказадиган жонзот улар эмас. Дунё бўйлаб ҳар йили 700 мингдан ортиқ одамнинг ўлимига сабаб бўладиган жонзот — чивин. АҚШ касалликларни назорат қилиш ва профилактика марказлари (CDC) уни «дунёдаги энг хавфли жонзот» деб атаган.

Чивинларни учратиш учун ёввойи табиатга бориш шарт эмас. Улар инсон яшайдиган ҳудудларда ҳам кенг тарқалган. Танаси кичик ва умри атиги икки-уч ҳафта бўлишига қарамай, чивинлар қон сўриш орқали турли хавфли касалликларни юқтириши мумкин.

Улар тарқатадиган энг хавфли касалликлардан бири — безгак. Паразитлар келтириб чиқарадиган ушбу касаллик ҳар йили 600 мингдан ортиқ инсоннинг ҳаётига зомин бўлади. Айниқса, Саҳрои Кабирдан жанубдаги Африкадаги ёш болалар кўпроқ зарар кўради.

АҚШда безгак 1950-йиллар бошида йўқ қилинган бўлса-да, 2023 йилда Флорида, Техас, Мэриленд ва Арканзас штатларида маҳаллий шароитда юқтирилган 10 та ҳолат аниқланган.

Чивинлар, шунингдек, денге иситмасини ҳам тарқатади. Дунёда ҳар йили тахминан 400 миллион киши денге вирусини юқтиради, 100 миллионга яқин касаллик белгилари пайдо бўлади ва 21 мингга яқин инсон вафот этади. АҚШда 2024 йилда қайд этилган денге ҳолатлари 2010–2023 йиллардаги йиллик ўртача кўрсаткичдан 359 фоизга юқори бўлган.

Яна бир хавфли касаллик — Ғарбий Нил вируси. АҚШда бу касалликнинг маҳаллий ҳолатлари сўнгги 22 йилдаги энг юқори даражага етган. Вирус кўпинча аломатсиз ёки гриппга ўхшаш белгилар билан кечади, аммо айрим ҳолатларда ҳаёт учун хавфли касалликка айланиши мумкин. АҚШда ҳар йили ундан 130 дан ортиқ инсон вафот этади.

Дунёнинг айрим ҳудудларида чивинлар сариқ иситма ва япон энцефалитини ҳам тарқатади. Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилотига кўра, сариқ иситма ҳар йили 82 минггача инсоннинг ўлимига сабаб бўлади. Япон энцефалити эса оғир ҳолатларда ўлимга олиб келиши, тирик қолганларда эса доимий неврологик муаммолар қолдириши мумкин.

Шу билан бирга, ушбу касалликларнинг айримларига қарши самарали ва хавфсиз вакциналар мавжуд.

Мақола сизга ёқдими?

Обуна билан реклама бўлмайди

Zamin Premium — ойига 4 900 сўм

Изоҳлар0

…

  1. Футбол академиялари учун Skaut: тўлов, давомат ва ота-она билан алоқа энди битта тизимда
  2. Тошкентдан Америкага: Нурмухаммад Исмоилов Akinda орқали ҳалол инвестицияни глобал миқёсга олиб чиқмоқда
  3. Автосервисингизни рақамлаштиринг: Bip Business билан мижозларни йўқотманг
  4. Машина ойнасига рақам ёзиш хавфлими? Bip ҳайдовчилар учун янги ечим топди!
  5. 8 та кенг тарқалган молиявий хато: нималардан сақланиш керак?
  6. Playmatch: майдон эгалари ишини анча енгиллаштиради
  7. Playmatch: футбол ўйнаш учун керакли барча хизматлар битта иловада
  8. Кундалик харажатлар учун картани қандай танлаш мумкин?
  9. Элдор Шомуродов футбол академияси ва TBC Bank: болалик орзуларидан катта футболгача
  10. ANORBANK Бўстонлиқдаги 168-сон мактаб-интернат тарбияланувчиларини табриклади
  11. Ҳайдовчилар ва ташувчилар учун ОСГОП суғуртасининг афзалликлари...
  12. Pure Milky’дан навбатдаги креатив: Ҳар қадам — азиз инсонларга меҳр билан!
  13. Кредит олиш имкониятини ошириш учун қаерда ишлаш керак?
  14. Бизнес имкониятингизни кенгайтиринг
  15. Фаннинг ривожланишига барчамиз масъулмиз!
  16. XIV Тошкент халқаро кинофестивали қандай ўтказилмоқда?