15 май куни қардош Қозоғистоннинг кўҳна Туркистон шаҳри навбатдаги тарихий воқеага мезбонлик қилди. Туркий давлатлар ташкилотининг (ТДТ) “Сунъий интеллект ва рақамли ривожланиш” мавзусига бағишланган норасмий саммитида Ўзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёев иштирок этиб, туркий дунёнинг технологик суверенитетини мустаҳкамлашга қаратилган муҳим ташаббусларни илгари сурди.
Ишонч тақчиллиги ва янги иқтисодий динамика
Давлатимиз раҳбари ўз нутқида бугунги мураккаб геосиёсий вазият, халқаро муносабатлардаги ишонч инқирози ва глобал институтларнинг заифлашуви шароитида туркий халқларнинг бирлиги нақадар муҳимлигини алоҳида қайд этди. Рақамлар эса қувонарли: 2025 йилга келиб ТДТ мамлакатларининг умумий иқтисодий салоҳияти 2,4 триллион доллардан ошди. Бу глобал иқтисодий ўсиш суръатларидан икки баробар юқори демакдир.
– Бугунги учрашувимиз жаҳонда турли зиддиятлар тобора авж олаётган даврга тўғри келмоқда. Халқаро муносабатларда ишонч тақчиллиги янада кучайиб, глобал институтларнинг ўрни ва таъсири борган сари заифлашмоқда. Бу муаммолар биздан ўзаро мулоқотларни фаоллаштириб, муҳим масалалар бўйича уйғун позицияларни ишлаб чиқишни тақозо этмоқда, – деди Ўзбекистон Президенти.
Аждодлар мероси — сунъий интеллект пойдевори
Президент Шавкат Мирзиёев сунъий интеллект мавзуси туркий халқлар учун бегона эмаслигини, аксинча, бу соҳанинг илдизлари бизнинг заминимизга тақалишини таъкидлади.
“Алгоритм асосчиси Хоразмий, математика ва астрономия даҳолари Беруний ва Улуғбеклар ҳозирги рақамли инқилоб учун пойдевор яратганлар. Биз бугун аждодларимизнинг ана шу бебаҳо меросига таяниб, Туркий дунёнинг янги рақамли тараққиёт даврини барпо этяпмиз”, — деди давлатимиз раҳбари.
Стратегик ташаббуслар ва "Рақамли туркий коридор"
Саммит давомида Ўзбекистон етакчиси ҳамкорликни янги босқичга олиб чиқувчи бир қатор аниқ таклифларни баён этди:
Сунъий интеллект стратегияси: Ташкилот доирасида СИ соҳасида стратегик ҳамкорлик тармоғини тузиш.
Рақамли коридор: Маълумотлар алмашинувини соддалаштирувчи концепция ишлаб чиқиш ва Тошкентда Технологиялар форумини ўтказиш.
Билимлар платформаси: Ислом цивилизацияси маркази негизида тарихий-маданий манбаларнинг ягона “Big Data” платформасини яратиш.
Киберхавфсизлик альянси: Рақамли инфратузилмани ҳимоя қилиш бўйича махсус Туркий альянс тузиш.
Экология ва транспорт: "Яшил" ва тезкор ечимлар
Президентимиз иқлим ўзгаришига қарши курашиш мақсадида 2027 йилни туркий дунёда “Табиатни асраш йили” деб эълон қилишни таклиф этди. Шунингдек, сув ресурсларини бошқариш ва қурғоқчиликни аниқлашда сунъий интеллект имкониятларидан фойдаланиш зарурлиги қайд этилди.
Транспорт соҳасида эса “E-Permit” тизимининг тўлиқ йўлга қўйилгани ва “Хитой – Қирғизистон – Ўзбекистон” темир йўлининг стратегик аҳамияти алоҳида эътироф этилди.
Саммит якунида қабул қилинган Туркистон декларацияси аъзо давлатларнинг рақамли ва иқтисодий интеграция йўлидаги қатъий интилишларини мустаҳкамлади.
Сизнингча, сунъий интеллект технологияларининг туркий давлатлар иқтисодиётига татбиқ этилиши яқин келажакда ҳаётимизни қанчалик ўзгартириши мумкин?
“Zamin”ни Telegram'да ўқинг!
