Ўзбекистон топ-8да: жаҳоннинг кучли олтилигига кириши учун 1 очко керак

Ўзбекистон шахмати жаҳон рейтингида яна бир поғона юқорилади. FIDE’нинг 2026 йил август ойи учун эълон қилган федерациялар рейтингида мамлакатимиз 2626 ўртача балл билан 8-ўринни эгаллади.

Энг қизиқ жиҳати — Ўзбекистонни 6 ва 7-поғоналардаги Озарбайжон ҳамда Украинадан атиги бир рейтинг очкоси ажратиб турибди. Франция ва Нидерландия эса Ўзбекистондан кейинги ўринларда қолган.

Ўзбекистон бир поғона юқорилади

Халқаро шахмат федерациясининг «Top Federations Open» рейтинги мамлакатдаги энг юқори рейтингга эга 10 нафар шахматчининг ўртача кўрсаткичи асосида шакллантирилади. Демак, бу фақат бир ёки икки юлдузнинг эмас, балки бутун миллий шахмат мактабининг умумий кучини кўрсатади.

Аввалги ойда 9-ўринда турган Ўзбекистон август рейтингида бир поғона кўтарилиб, кучли саккизликка кирди.

Миллий федерациянинг топ-10 шахматчиси ўртача рейтинги:

2626 балл.

Бу натижа Ўзбекистонни Германия, Озарбайжон ва Украина каби анъанавий кучли шахмат мамлакатларига жуда яқинлаштирди.

Кучли олтиликка атиги бир очко қолди

Рейтингдаги рақобат айниқса 5–9-ўринлар оралиғида жуда зич.

Германиянинг кўрсаткичи — 2634 балл. Озарбайжон ва Украинада 2627 баллдан бор. Ўзбекистон эса 2626 балл билан уларнинг ортидан келмоқда.

Фарқлар қуйидагича:

• Германиягача — 8 балл;

• Озарбайжон ва Украинагача — 1 балл;

• Франциядан устунлик — 3 балл;

• Нидерландиядан устунлик — 13 балл.

Шу тариқа, топ-10 шахматчилардан бир ёки икки нафарининг рейтингидаги кичик ўсиш ҳам Ўзбекистонни бир вақтнинг ўзида 6-ўрингача олиб чиқиши мумкин.

Жаҳоннинг энг кучли 10 шахмат федерацияси

АҚШ 2723 балл билан рейтинг пешқадами бўлиб турибди. Ҳиндистон 2705 балл билан иккинчи, Хитой эса 2663 балл билан учинчи ўринни эгаллаган.

Ўзбекистоннинг АҚШдан фарқи 97 баллни ташкил этади. Бироқ Европанинг бир қатор кучли шахмат давлатлари билан орадаги масофа деярли йўқолган.

Натижа фақат икки етакчига боғлиқ эмас

Ўзбекистон шахмати сўнгги йилларда Жавоҳир Синдаров ва Нодирбек Абдусатторовнинг юқори натижалари билан кўп тилга олинмоқда. Бироқ федерациялар рейтингида мамлакатнинг энг кучли 10 нафар шахматчиси ҳисобга олинади.

Шу сабаб 8-ўрин миллий шахматда кучли захира шаклланганини ҳам англатади. Рейтинг ўсиши учун фақат етакчилар эмас, кейинги саккиз нафар гроссмейстернинг натижалари ҳам муҳим.

Бу тизимда:

• битта юлдузнинг жуда юқори рейтинги етарли эмас;

• камида 10 нафар кучли шахматчи зарур;

• ҳар бир халқаро турнирдаги рейтинг ўзгариши умумий кўрсаткичга таъсир қилади;

• ёш гроссмейстерларнинг ўсиши федерацияни юқорига олиб чиқади.

Демак, Ўзбекистоннинг кучли саккизликка кириши алоҳида шахматчиларнинг эмас, миллий мактабдаги умумий ўсиш натижасидир.

Франция ва Нидерландия ортда қолди

Францияда Алиреза Фирузжа, Нидерландияда эса Аниш Гири сингари жаҳон элитаси вакиллари бор. Шунга қарамай, мамлакатларнинг топ-10 шахматчиси бўйича ўртача рейтинги Ўзбекистонникидан паст бўлиб чиқди.

Ўзбекистон:

• Франциядан 3 балл;

• Нидерландиядан 13 балл олдинда.

Бу фарқ катта эмас. Шунинг учун топ-10даги ҳар бир шахматчининг кейинги мусобақалардаги натижаси мамлакатлар ўрнини ўзгартириб юбориши мумкин.

Энди асосий мақсад — топ-6

Рейтингдаги ҳозирги ҳолат Ўзбекистон учун янги мақсадни белгилаб бермоқда. Топ-5га кириш учун Германия билан 8 баллик фарқни ёпиш керак. Кучли олтиликка чиқиш учун эса атиги бир балл етишмаяпти.

Бунга эришиш учун топ-10 таркибидаги шахматчилар халқаро турнирларда рейтинг йўқотмасдан, барқарор очко тўплаши зарур. Айниқса, ёш гроссмейстерларнинг 2600 ва ундан юқори чегараларда мустаҳкамланиши ҳал қилувчи аҳамиятга эга бўлади.

Август рейтинги Ўзбекистон энди жаҳон шахматининг истиқболли эмас, амалдаги етакчи давлатларидан бирига айланганини кўрсатди. Навбатдаги қадам эса жуда яқин — мамлакатни кучли олтиликдан атиги бир рейтинг очкоси ажратиб турибди.

Сизнингча, Ўзбекистон яқин ойларда жаҳоннинг кучли бешлигига ҳам кира оладими? Фикрингизни изоҳда қолдиринг ва мақолани спорт ишқибозларига Telegram ёки бошқа ижтимоий тармоқларда улашинг!