Тянцзин университети, Хитой фанлар академияси ва Сингапурнинг А-СТАР агентлиги олимлари ДНК асосидаги маълумотлар омборларининг асосий камчилиги — рухсатсиз нусхалаш муаммосини ҳал қилувчи ЗАТ-ДНА технологиясини ишлаб чиқишди. Натуре Коммуникатионс журналида чоп этилган тадқиқотга кўра, ушбу тизим стандарт полимераза занжирли реакцияси (ПЗР) ёрдамида кўпайтириш имконсиз бўлган ноёб молекулаларни яратишга имкон беради. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.
Янги технология ДНКни оддий маълумот ташувчидан аппарат даражасидаги кимёвий ҳимояга эга тизимга айлантиради. Олимлар табиий ферментларнинг чекловларидан фойдаланиб, рақамли ҳуқуқларни бошқариш (ДРМ) тизимининг молекуляр аналогини яратишди. Бунда ДНК таркибидаги аденин (А) ўрнига унинг сунъий аналоги бўлган 2-аминоаденин (З) ишлатилади.
ПЗР ёрдамида нусха олишга уринилганда, ферментлар "З" ва "А" ўртасидаги фарқни ажрата олмайди ва хатолик юз беради, натижада асл маълумотлар бузилади. Маълумотни ўқиш фақат нанопорали секвенлаш усули орқали амалга оширилиши мумкин, бу эса тизимни рухсатсиз нусхалашдан тўлиқ ҳимоя қилади.
Тадқиқотчилар ушбу технологияни Бабел-ДНА архитектураси доирасида қўллашни таклиф қилмоқдалар. Бунда асосий маълумотлар шифрланган ҳолда сақланади, уларга кириш учун эса ЗАТ-ДНА кўринишидаги ноёб мастер-калит талаб этилади. Ушбу ечим НФТ ва давлат аҳамиятига эга махфий кодларни физик даражада ҳимоялаш учун янги имкониятлар очади.
“Zamin”ни Telegram'да ўқинг!
