NASA товушдан тез учувчи X-59 самолётини янги босқичда синовдан ўтказди

АҚШ Миллий аэронавтика ва коинот бошқармаси (NASA) авиация оламида инқилобий ўзгариш ясаши кутилаётган X-59 экспериментал самолётини синовдан ўтказишда муҳим муваффақиятга эришди. Қуесст дастури доирасида яратилган ушбу ҳаво кемаси навбатдаги парвоз давомида ўзининг максимал тезлик кўрсаткичларига яқинлашди ва белгиланган баландлик маррасини забт этди. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

ixbt.com маълумотига кўра, 12-июн куни ўтказилган синовлар давомида X-59 самолёти илк бор 1,4 Max тезликка (соатига тахминан 1487 километр) эришди. Парвоз денгиз сатидан қарийб 17 километр баландликда амалга оширилди. Шуниси эътиборлики, ушбу кўрсаткичлар келажакдаги асосий тадқиқотлар учун пойдевор бўлиб хизмат қилади.

Овоз зарбасисиз парвоз технологияси

Лойиҳа олдида турган энг асосий вазифа — товушдан тез учиш вақтида юзага келадиган кучли портлашсимон товушни (товуш зарбасини) бартараф этишдир. Одатда бундай самолётлар аҳоли пунктлари устидан учиб ўтганда деразаларни зириллатувчи кучли шовқин ҳосил қилади. X-59 эса махсус конструкцияси туфайли ушбу шовқинни юmsҳоқ "тирсиллаш" даражасига туширишга мўлжалланган.

Ҳозирги синов босқичида X-59 самолётига NASAнинг Ф-15 тадқиқот қирувчи самолёти ҳамроҳлик қилмоқда. Ф-15 ҳаводаги зарба тўлқинларини ўлчаш ва экспериментал аппарат атрофидаги ҳаво оқимларини таҳлил қилиш учун махсус ускуналар билан жиҳозланган. Ҳозирча акустик кўрсаткичлар тўлиқ баҳоланмаяпти, чунки ҳамроҳлик қилаётган қирувчи самолётнинг ўзи ҳам шовқин ҳосил қилади.

Келажакдаги режалар ва тижорий истиқболлар

Парвоз режимларини кенгайтириш дастури якунлангач, мутахассислар акустик валидация босқичига ўтадилар. Ушбу жараёнда ерда ўрнатилган датчиклар ёрдамида самолётнинг ҳақиқий шовқин даражаси ўлчанади. Шундан сўнг NASA самолётни АҚШнинг турли шаҳарлари узра учиришни режалаштирган.

Шаҳар аҳолиси ўртасида ўтказиладиган сўровномалар ва тўпланган маълумотлар халқаро авиация регуляторларига тақдим этилади. Бу маълумотлар қуруқлик устидан тижорий мақсадларда товушдан тез учишга қўйилган тақиқларни қайта кўриб чиқиш учун асос бўлиши мумкин. Агар лойиҳа муваффақиятли якунланса, йўловчи ташиш авиациясида янги давр бошланади.

Экспертларнинг фикрича, X-59 технологияси асосида яратиладиган келажак авлод йўловчи самолётлари қитъалараро парвоз вақтини икки бараваргача қисқартириш имконини беради. Бу эса нафақат вақтни тежаш, балки глобал логистика ва бизнес алоқалари самарадорлигини оширишда муҳим аҳамият касб этади.