Сунъий интеллект ва харажатлар: Компаниялар кутилган даромадни ҳисоблай олмаяпти

Бугунги кунда Силикон водийсида сунъий интеллект (AI) технологияларига бўлган қизиқиш ўзининг юқори нуқтасига чиққан бўлса-да, йирик корпорациялар ушбу инновацияларнинг иқтисодий самарадорлигини таҳлил қилишда жиддий қийинчиликларга дуч келмоқда. Дастлабки ҳаяжон ўрнини эндиликда аниқ ҳисоб-китоб ва харажатларни оптималлаштириш масалалари эгалламоқда. Бу ҳақда Techcrunch.com хабар беради.

НEА венчур жамғармаси ҳамкори Тиффанй Лукк TechCrunch нашрининг Эқуитй подкастида таъкидлашича, кўплаб компаниялар AI воситаларини жорий этишда кутилмаган молиявий тўсиқларга дуч келмоқда. Йил бошида оммалашган "токенмаххинг" (AI имкониятларидан максимал фойдаланиш) тенденцияси эндиликда бюджет чекловлари билан тўқнаш келди. Масалан, Uber компанияси ўзининг йиллик AI бюджетини бир неча ой ичидаёқ сарфлаб бўлгани ҳақидаги маълумотлар соҳа мутахассисларини ўйлантириб қўйди.

Вазият шунчалик жиддийки, айрим ташкилотлар ўз ходимлари учун Claude каби илғор нейротармоқ лицензияларини қисқартиришга мажбур бўлди. Meta корпорацияси эса ҳатто ўзининг ички рейтинг тизимини (леадербоард) тўхтатди. Бу ҳолат технологик гигантлар ҳам AI учун сарфланаётган маблағ ва ундан келаётган реал фойда (ROI) ўртасидаги мувозанатни ҳали топа олмаганидан далолат беради.

Инвестициялар ва реал натижалар ўртасидаги зиддият

Тиффанй Луккнинг фикрича, ҳозирги кунда стартаплар учун янги имкониятлар эшиги очилмоқда. Эндиликда корхоналар шунчаки AI моделини сотиб олишни эмас, балки ушбу технология харажатларини кузатиб борувчи ва унинг самарадорлигини ўлчовчи воситаларни қидирмоқда. Бу эса бизнес оламида сунъий интеллектга бўлган ёндашувнинг ўзгараётганини кўрсатади.

Ўзбекистон бозорида ҳам маҳаллий компаниялар ва банклар аста-секин ChatGPT ва бошқа генератив моделларни ўз тизимларига интеграция қилмоқда. Бироқ, халқаро тажриба шуни кўрсатмоқдаки, тизимни шунчаки ишга тушириш кифоя эмас. Ҳар бир сўров ва қайта ишланган маълумот (токен) учун тўланадиган ҳақ узоқ муддатли истиқболда компания фойдасига хизмат қилиши шарт.

Экспертлар шунингдек, шахсий агентлар ва истеъмолчилар учун яратиладиган "сеҳрли лаҳзалар" (магик моментс) келажакда AI бозорининг асосий драйвери бўлишини тахмин қилмоқда. Аммо бу мақсадга эришиш йўлида компаниялар аввал ўзларининг молиявий стратегияларини қайта кўриб чиқишлари ва AI инвестицияларидан қайтадиган даромадни аниқ ҳисоблаб чиқишлари лозим бўлади.

Хулоса ўрнида айтиш мумкинки, сунъий интеллект даври энди "ҳйпе" босқичидан реал иқтисодий таҳлил босқичига ўтмоқда. Келгуси йилларда фақатгина технологияни жорий этганлар эмас, балки ундан оқилона ва тежамкор фойдалана олганлар бозорда ғолиб бўлади.