Коинотни ўрганишда янги давр: Нанкй Грасе Роман телескопи учиш майдонига етиб келди

NASAнинг янги авлод инфрақизил обсерваторияси — Нанкй Грасе Роман космик телескопи ўзининг тарихий миссиясини бошлаш учун муҳим босқичга етди. Мазкур улкан илмий аппарат Мериленд штатидаги NASA Годдар космик парвозлар марказидан Флорида штатидаги Кеннеди номидаги космик марказга муваффақиятли етказилди. Ушбу воқеа коинот сирларини, хусусан, қора энергия ва экзо-сайёраларни ўрганишда янги саҳифа очади. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Телескопни ташиш жараёни ўзига хос мураккабликка эга бўлди. Жеррй Пике исмли таниқли космик фотограф томонидан эълон қилинган дрон тасвирларида Пегасус баржасининг Кеннеди космик марказига кириб келаётгани акс этган. NASA узоқ йиллардан буён йирик ҳажмли юкларни ташишда фойдаланиб келаётган ушбу платформа телескопни хавфсиз манзилга етказишни таъминлади. ixbt.com маълумотига кўра, эндиликда аппарат парвоз олдидан сўнгги тайёргарлик ва синов босқичларидан ўтади.

Кенг қамровли кузатув ва SpaceX Falcon Heavy қудрати

Нанкй Грасе Роман телескопи (аввалги номи ВФИRSТ) ўзининг техник имкониятлари билан ҳайратга солади. У коинотни James Webb телескопига қараганда анча кенгроқ бурчак остида кузатиш қобилиятига эга. Бу эса олимларга коинотнинг катта қисмларини қисқа вақт ичида сканерлаш ва статистик маълумотлар тўплаш имконини беради. Миссиянинг асосий мақсадлари қаторига қора энергия табиатини аниқлаш, гравитацион линзаланиш эффектларини кузатиш ва қуёш тизимидан ташқаридаги минглаб янги сайёраларни қидириш киради.

Ушбу мураккаб илмий мажмуани орбитага олиб чиқиш вазифаси SpaceX компаниясининг энг кучли ракеталаридан бири — Falcon Heavy зиммасига юкланган. Учта кучайтирувчи блокдан иборат ушбу ракета телескопни коинотнинг чуқур нуқтасига етказиш учун зарур бўлган қувватни таъминлайди. Парвоз Кеннеди космик марказидаги ЛК-39А старт майдончасидан амалга оширилиши режалаштирилган.

Ҳозирги режага мувофиқ, миссиянинг старти 30-август санасига белгиланган. Мутахассисларнинг фикрича, Нанкй Грасе Роман телескопининг ишга туширилиши астрофизика соҳасида ҳақиқий инқилоб ясаши мумкин. У нафақат янги дунёларни кашф этади, балки коинотнинг кенгайиши билан боғлиқ энг мураккаб саволларга жавоб топишда ёрдам беради.

Ўзбекистонлик илм-фан ихлосмандлари учун ҳам бу каби лойиҳалар катта аҳамиятга эга. Замонавий технологиялар ва SpaceX каби хусусий компанияларнинг NASA билан ҳамкорлиги космик тадқиқотлар нархини пасайтириб, инсониятнинг коинот ҳақидаги тасаввурларини тубдан ўзгартирмоқда. Яқин ойларда ушбу телескопдан олинадиган илк маълумотлар жаҳон илмий ҳамжамияти диққат марказида бўлиши шубҳасиз.