Афруза Ҳамдамова кучли ўнликда: Асаубаева пойгада пешқадам

Аёллар шахматида 2028 йилги Номзодлар турнирига олиб борадиган муҳим пойгада Марказий Осиё вакиллари юқори ўринларни эгаллаб турибди. Қозоғистонлик Бибисара Асаубаева FIDE Women’s Circuit 2026–2027 жадвалида етакчиликни сақлаб қолган бўлса, ўзбекистонлик Афруза Ҳамдамова кучли ўнликдан жой олди.

4 август ҳолатига кўра, Асаубаева 51,30 очко билан биринчи ўринда бормоқда. Унинг энг яқин таъқибчиси Чжу Цзиньэрдан устунлиги 11,47 очкони ташкил этади. FIDE ҳам июль ойидаги Осиё рапид ва блиц чемпионатларидан кейин пешқадамлар учлиги ўзгармаганини тасдиқлади.

Асаубаева етакчиликка қандай чиқди?

Бибисара Асаубаева 2026 йилнинг 8 июнида Women’s Circuit жадвалида биринчи ўринга кўтарилган эди. Бунинг асосий сабаби Norway Chess Women мусобақасидаги ғалаба бўлди.

Қозоғистонлик гроссмейстер Норвегиядаги натижаси учун 29,7 рейтинг очкосини қўлга киритиб, ўша вақтгача пешқадам бўлиб турган Вайшали Рамешбабуни ортда қолдирди. Чжу Цзиньэр ҳам мазкур турнирда 21,6 очко ишлаб, иккинчи ўринга кўтарилганди.

Охирги ҳисоб-китобларга кўра, кучли учлик қуйидагича кўриниш олган:

1. Бибисара Асаубаева — 51,30 очко;

2. Чжу Цзиньэр — 39,83 очко;

3. Вайшали Рамешбабу — 29,70 очко.

Асаубаева ҳозирча сезиларли фарқ билан олдинда. Бироқ цикл 2027 йил охиригача давом этиши сабаб пешқадамлик ҳали йўлланма кафолатланганини англатмайди.

Афруза Ҳамдамова саккизинчи ўринда

Ўзбекистонлик Афруза Ҳамдамова 14,79 очко билан умумий жадвалнинг саккизинчи поғонасини эгаллаб турибди. У кучли ўнликдаги энг ёш ва истиқболли шахматчилардан бири сифатида катта номлар билан бир қаторда бормоқда.

Афруза еттинчи ўриндаги Озарбайжон вакили Ульвийя Фаталиевадан атиги 0,58 очко ортда. Тўққизинчи поғонадаги нидерландиялик Элине Роберсдан эса 0,90 очко олдинда.

Бу фарқлар битта муваффақиятли халқаро турнирдан кейин жадвалда бир нечта поғонага кўтарилиш мумкинлигини кўрсатади. Шу билан бирга, Ҳамдамованинг ҳозирги ўрни якуний натижа эмас — олдинда ҳисобга киритиладиган кўплаб мусобақалар бор.

Кучли ўнликнинг тўлиқ кўриниши

4 августдаги FIDE Women’s Circuit жадвали:

1. Бибисара Асаубаева (Қозоғистон) — 51,30;

2. Чжу Цзиньэр (Хитой) — 39,83;

3. Вайшали Рамешбабу (Ҳиндистон) — 29,70;

4. Харика Дронавалли (Ҳиндистон) — 20,55;

5. Анастасия Гнатишин (Украина) — 18,97;

6. Александра Горячкина (FIDE) — 16,88;

7. Ульвийя Фаталиева (Озарбайжон) — 15,37;

8. Афруза Ҳамдамова (Ўзбекистон) — 14,79;

9. Элине Роберс (Нидерландия) — 13,89;

10. Нино Бациашвили (Грузия) — 13,86.

Жадвалдаги рақобат айниқса тўртинчи ўриндан кейин жуда зич. Харика Дронавалли билан ўнинчи ўриндаги Бациашвили ўртасидаги фарқ 6,69 очкони ташкил этади.

Бу оддий FIDE рейтинги эмас

Women’s Circuit жадвалини шахматчиларнинг ҳар ой янгиланадиган классик рейтинги билан адаштирмаслик керак.

Оддий FIDE рейтинги шахматчининг умумий ўйин кучини Эло очколари орқали акс эттиради. Women’s Circuit эса муайян мусобақаларда эгалланган ўрин, иштирокчилар савияси ва турнир аҳамияти асосида бериладиган махсус саралаш очколаридан тузилади.

Циклга классик шахмат бўйича йирик аёллар мусобақалари, миллий чемпионатлар, FIDE Гран-при босқичлари, шунингдек, жаҳон ва қитъа рапид ҳамда блиц чемпионатлари киритилиши мумкин. Футболдаги чемпионат жадвалидан фарқли равишда, кўп турнир ўйнашнинг ўзи етарли эмас — кучли рақобатда юқори натижа кўрсатиш зарур.

Йўлланма учун фақат биринчи ўрин кифоя эмас

2026–2027 йилги Women’s Circuit 2026 йил 1 январдан 2027 йил 21 декабргача давом этади. Шахматчининг якуний натижаси кўпи билан 12 та энг яхши мусобақада тўплаган очколари йиғиндиси орқали ҳисобланади.

Цикл ғолиби 2028 йилги аёллар Номзодлар турнирига йўлланма олади. Бироқ бунинг учун якуний натижа камида саккизта мусобақадан шаклланиши, уларнинг камида бештаси классик вақт назоратида ўтказилган бўлиши шарт.

Шу боис ҳозирги пешқадамлик муҳим устунлик бўлса-да, Номзодлар турнири йўлланмасини ҳали ҳал қилинган масала деб бўлмайди. Асаубаева юқори натижаларини яна бир нечта мусобақада такрорлаши, таъқибчилари эса очколар фарқини қисқартириш имконига эга.

Номзодлар турнири нега муҳим?

Аёллар Номзодлар турнирида саккиз нафар шахматчи иштирок этади. Унинг ғолибаси амалдаги жаҳон чемпионлиги соҳиби билан шахмат тожи учун матч ўтказиш ҳуқуқини қўлга киритади.

Шу маънода Women’s Circuit жадвали шунчаки мавсумий рейтинг эмас. У икки йил давом этадиган ва жаҳон чемпионлиги матчигача олиб бориши мумкин бўлган саралаш йўлларидан биридир.

Асаубаева ҳозирча бу пойганинг олдида бормоқда. Ўзбекистон шахмати учун эса Афруза Ҳамдамованинг кучли ўнликда қолиши алоҳида аҳамиятга эга: олдиндаги ҳар бир муваффақиятли турнир уни жаҳон шахматининг энг муҳим саралаш баҳсида янада юқорига олиб чиқиши мумкин. Фикрингизни изоҳда қолдиринг ва мақолани спорт ишқибозларига Telegram ёки бошқа ижтимоий тармоқларда улашинг!