Ҳиндистон ҳукумати Telegram платформасини қаттиқ назоратга олди

Ҳиндистон ҳукумати Telegram мессенжерида болаларга нисбатан жинсий зўравонлик тасвирланган материаллар тарқалиши ва йирик молиявий фирибгарликлар амалга оширилаётгани юзасидан жиддий хавотир билдирди. Мамлакат Ички ишлар вазирлиги қошидаги Кибержиноятчиликка қарши курашиш мувофиқлаштириш маркази томонидан тайёрланган ҳисоботда айтилишича, давлат органлари айни дамда ушбу платформадаги шубҳали гуруҳларни "фаол кузатув" остига олган. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Reuters агентлиги ўрганган 35 саҳифалик расмий ҳужжатда Telegram платформасининг махфийлик функциялари кибержиноятчилар учун қулай муҳит яратаётгани таъкидланади. Хусусан, фойдаланувчиларнинг телефон рақамини кўрсатмасдан мулоқот қилиш имконияти шахсни аниқлаш жараёнини мураккаблаштирмоқда. Бу борада Ҳиндистонда 500 миллиондан ортиқ аудиторияга эга бўлган WhatsApp мессенжери билан солиштирилганда, Telegram хавфсизлик нуқтаи назаридан заифроқ деб топилган.

Тақиқ ва ҳуқуқий босим

Ушбу ҳисобот суд жараёни доирасида тақдим этилган бўлиб, бунга мамлакатдаги тиббиёт олий ўқув юртларига кириш имтиҳонлари саволларининг сиздирилиши сабаб бўлган эди. Мазкур воқеадан сўнг илова бир ҳафта муддатга блоклаб қўйилган эди. Ҳозирда тақиқ олиб ташланган ва илова Google Play дўконида яна пайдо бўлган бўлса-да, ҳукуматнинг мессенжерга нисбатан шубҳалари сақланиб қолмоқда.

Telegram маъмурияти ўз каналларида нотўғри маълумотлар тарқалишига қарши етарли чоралар кўрмаётганликда ҳам айбланмоқда. Компания вакиллари бу айбловларни рад этиб келаётган бўлса-да, Ҳиндистон ҳукумати кибержиноятчилар ёпиқ гуруҳлар ва каналлар орқали ноқонуний фаолиятини давом эттираётганини қатъий таъкидламоқда.

Хавфсизлик чоралари ва келажакдаги ўзгаришлар

Ҳукумат ҳисоботига кўра, Telegram платформасининг анонимлик даражаси жиноятчиларга жазоланмаслик ҳиссини беради. Шу сабабли, ҳуқуқ-тартибот идоралари мессенжер ичидаги шубҳали жамоаларни монитор қилиш тизимини кучайтирган. Бу нафақат жинсий мазмундаги контент, балки кенг кўламли молиявий схемалар ва фирибгарликларнинг олдини олишга қаратилган.

Ҳозирча Telegram ва Ҳиндистон Ички ишлар вазирлиги ушбу ҳисобот юзасидан расмий изоҳ беришдан тийилмоқда. Бироқ, экспертларнинг фикрича, Ҳиндистон каби йирик бозорда бундай айбловлар қўйилиши платформа учун жиддий ҳуқуқий оқибатларга олиб келиши мумкин. Иловадаги айрим функциялар, жумладан, эски хабарларни таҳрирлаш имконияти 30-июндан кейингина тўлиқ тикланиши кутилмоқда.

Ўзбекистонлик фойдаланувчилар учун ҳам Telegram энг оммабоп алоқа воситаси эканлигини ҳисобга олсак, глобал миқёсдаги бундай текширувлар платформанинг келажакдаги хавфсизлик сиёсатига таъсир кўрсатиши муқаррар. Ҳиндистондаги вазият мессенжернинг бутун дунё бўйлаб давлат органлари билан ҳамкорлик қилиш даражасини белгилаб берувчи муҳим прецедент бўлиши мумкин.