Ўзбекистонда соатига 450 км учадиган дрон тутувчиси яратилди (видео)

Ўзбекистонлик ёш муҳандислар ҳаводаги хавфли учувчисиз аппаратларга қарши мўлжалланган янги ишланмани тақдим этди. «Келажак муҳандислари» лойиҳаси доирасида намойиш қилинган «Шунқор-88» дрон-тутувчи қурилмаси тезлиги ва, айниқса, ишлаб чиқариш таннархи билан қизиқиш уйғотмоқда.

Лойиҳа тақдимотида келтирилган маълумотларга кўра, қурилма соатига 450 километргача ҳаракатланиши ва бир неча километр масофадаги хавфли дронларга қарши қўлланиши кўзда тутилган. Энг катта интрига эса бошқа рақамда — муаллифлар уни анъанавий ҳаво мудофааси воситаларига нисбатан анча арзон ечим сифатида кўрсатмоқда.

Ёш муҳандислар қандай ечим таклиф қилди?

Ишланма Билолхон Исмоилов ва унинг жамоаси томонидан ҳаво хавфсизлигини таъминлашга қаратилган муҳандислик лойиҳаси сифатида намойиш этилди.

Тақдимотдаги маълумотларга кўра, «Шунқор-88»:

— соатига 450 кмгача тезликка эриша олади;

— 8–10 км масофадаги хавфли дронларга қарши қўлланиш учун мўлжалланган;

— ҳаводаги кичик нишонларга қарши нисбатан арзон восита сифатида ишлаб чиқилмоқда.

Бу кўрсаткичлар ҳозирча лойиҳа муаллифлари тақдим этган характеристикалар ҳисобланади. Очиқ расмий манбаларда қурилманинг мустақил синов натижалари ёки серияли ишлаб чиқаришга ўтгани ҳақида маълумот берилмаган.

Энг катта фарқ — нархда

Лойиҳа тақдимотида анъанавий ҳаво мудофааси ракетасидан фойдаланиш қиймати айрим ҳолатларда 2–5 миллион долларгача етиши мумкинлиги таъкидланган.

«Шунқор-88»нинг тахминий ишлаб чиқариш қиймати эса 20–50 минг доллар оралиғида баҳоланмоқда.

Албатта, ҳаво мудофааси ракеталари тури, вазифаси ва имкониятлари бўйича бир-биридан кескин фарқ қилади. Шунинг учун ушбу рақамларни тўғридан-тўғри барча ПВО тизимлари билан универсал таққослаш тўғри бўлмайди.

Бироқ лойиҳанинг асосий ғояси тушунарли: нисбатан арзон дронни йўқ қилиш учун ундан ўнлаб ёки юзлаб марта қиммат воситани ишлатиш ўрнига арзонроқ махсус платформа яратиш.

Нега бундай технологияларга қизиқиш кучаймоқда?

Сўнгги йилларда учувчисиз аппаратлар технологияси кескин ривожланди. Арзон ва кичик дронларни аниқлаш ҳамда уларга қарши самарали, иқтисодий жиҳатдан мақбул ечим топиш муҳандисликнинг алоҳида йўналишига айланмоқда.

«Келажак муҳандислари» фестивалининг расмий дастурида ҳам дронлар, масофадан бошқариладиган платформалар, автоном тизимлар ва авиация технологиялари устувор йўналишлар қаторига киритилган. 2026 йилги фестиваль 28–30 апрель кунлари ўтказилган ва унда муҳандислик ишланмалари учун махсус кўргазма ташкил этилган.

Шунингдек, ТАТУ расмий канали фестивалда Билолиддин Исмоилов бошчилигидаги «FastDrones» жамоаси халқаро дрон-рейсинг мусобақасида биринчи ўринни эгаллаганини хабар қилган.

Прототипдан амалий тизимгача ҳали катта йўл бор

«Шунқор-88» каби ишланмаларнинг ҳақиқий қиймати фақат тақдимотдаги техник рақамлар билан эмас, кейинги синовлар орқали аниқланади.

Муҳандислик прототипи амалда қўлланадиган маҳсулотга айланиши учун хавфсизлик, барқарорлик, ишончлилик ва турли шароитлардаги натижалар текширилиши зарур. Шундан кейингина унинг ҳақиқий иқтисодий самарадорлигига баҳо бериш мумкин бўлади.

Шу сабаб ҳозир «Шунқор-88»ни тайёр ҳаво мудофааси тизими сифатида эмас, ёш ўзбекистонлик муҳандислар таклиф қилаётган истиқболли концепция сифатида баҳолаш тўғрироқ.

Агар эълон қилинган кўрсаткичлар кейинги синовларда тасдиқланса ва лойиҳа такомиллаштирилса, унинг энг катта афзаллиги айнан иқтисодий самарадорлик бўлиши мумкин.

Фикрингизни изоҳда қолдиринг ва мақолани танишларингизга Telegram ёки бошқа ижтимоий тармоқлар орқали улашинг.