Хитой коинотда янги даврга тайёрланмоқда: 7 метрли кўп марта ишлатиладиган ракета кашф этилди

Хитой коинотни забт этиш борасидаги стратегиясини янги босқичга олиб чиқмоқда. Мамлакат мутахассислари диаметри 7 метр бўлган, кўп марта фойдаланишга мўлжалланган янги авлод ракета ташувчисини ишлаб чиқишга киришгани маълум бўлди. Ушбу лойиҳа ҳозирда яратилаётган Лонг Марч 10 ва ўта оғир вазнли Лонг Марч 9 ракеталари ўртасидаги бўшлиқни тўлдириши кутилмоқда. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

ixbt.com маълумотига кўра, янги лойиҳа ҳақидаги хабарлар бир нечта билвосита далиллар орқали очиқланди. Хусусан, Хитой аэрокосмик фан ва техника корпорацияси (КАСК) диаметри 7 метрли ёнилғи бакларини пайвандлаш учун махсус ускуналар сотиб олиш бўйича давлат тендерини эълон қилган. Шунингдек, Вухи Паркер Нев Материалс компанияси томонидан "муҳим модел" учун диаметри 7,5 метрли зангламайдиган пўлатдан ясалган улкан ҳалқа етказиб берилгани ҳам ушбу маълумотларни тасдиқлайди.

Техник имкониятлар ва стратегик ёндашув

Хитой ракета технологиялари академияси (КАЛТ) томонидан илгари сурилган стратегияга кўра, мамлакат коинотга юк ташишда 5, 7 ва 10 метр диаметрли ракеталар оиласини шакллантирмоқчи. Ҳозирда 5 метрли Лонг Марч 10 ой дастури учун тайёрланмоқда, 10,6 метрли Лонг Марч 9 эса 2030-йилларда парвоз қилиши режалаштирилган. Янги, 7 метрли синф эса паст ер орбитасига 25 тоннадан 50 тоннагача фойдали юк олиб чиқиш имкониятига эга бўлади.

Янги ракетанинг асосий хусусиятларидан бири унинг метан двигателлари билан жиҳозланишидир. Тахминларга кўра, унда 80 тонна ва 200 тонна тортиш кучига эга ЙФ-209 двигателлари қўлланилади. Шунингдек, корпус материали сифатида алюминий қотишмалари ўрнига юқори чидамлиликка эга зангламайдиган пўлат танланган. Бу усул конструкцияларни тезроқ ва арзонроқ ишлаб чиқариш имконини беради.

Логистика ва инфратузилма муаммолари

Бундай улкан ўлчамдаги ракеталарни ишлаб чиқариш ва ташиш ўзига хос қийинчиликларни келтириб чиқаради. 7 метрдан ортиқ диаметрли конструкцияларни темир йўл ёки автомобил йўллари орқали ташиш имконсиз. Шу сабабли, Хитой ушбу ракеталарни ишлаб чиқаришни бевосита денгиз бўйида жойлашган ҳудудларда ва Хайнан оролидаги Венчан космодроми яқинида ташкил этишни режалаштирмоқда.

Хайнан космодроми раҳбарияти келажакда диаметри 7 ва 10 метрли ракеталар учун янги старт майдончалари қурилишини тасдиқлади. Ҳозирда мавжуд мажмуалар фақат 5 метргача бўлган ташувчиларни қабул қила олади. Космодромнинг кенгайтирилиши Хитойга коинотда йирик сунъий йўлдош туркумларини яратиш ва йирик станциялар қуришда катта устунлик беради.

Ушбу лойиҳанинг амалга оширилиши Хитойнинг коинотдаги рақобатбардошлигини сезиларли даражада оширади. Кўп марта ишлатиладиган технологиялар парвозлар таннархини пасайтириб, коинотга юк ташишни янада оммавий ва қулай қилади. Бу эса ўз навбатида, Хитойнинг глобал космик пойгадаги позициясини мустаҳкамлашга хизмат қилади.