Хитойда дунёдаги энг йирик гибрид қуёш электр станцияси ишга туширилди

Хитойнинг Чина Треэ Горгес Корпоратион (КТГ) корпорацияси қайта тикланувчи энергия соҳасида инқилобий қадам ташлаб, Гоби саҳросида дунёдаги энг йирик гибрид қуёш электр станциясини тижорий фойдаланишга топширди. Шинжон-Уйғур автоном туманининг Хами шаҳри яқинида барпо этилган ушбу улкан мажмуа нафақат ўзининг 1 ГВ қуввати, балки энергияни сақлашнинг ноёб технологияси билан ҳам жаҳон ҳамжамияти эътиборини тортмоқда. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Лойиҳа ўзида икки хил авлод технологиясини бирлаштирган: анъанавий фотоэлектр панеллари (900 МВ) ва қуёш иссиқлик қурилмаси (КСП, 100 МВ). Умумий қиймати 3,53 миллиард юанни (тахминан 480 миллион доллар) ташкил этган ушбу мажмуа 1817 гектар майдонни эгаллаган. ixbt.com маълумотига кўра, ушбу станция Дубайдаги 950 МВ қувватга эга Ноор Энергй 1 лойиҳасини ортда қолдириб, ўз тоифасида жаҳон етакчисига айланди.

Эритилган туз ёрдамида тунги энергия

Мазкур лойиҳанинг энг асосий технологик ютуғи — эритилган тузга асосланган энергияни сақлаш тизимидир. Кун давомида 260 мингта махсус кўзгулар қуёш нурини қабул қилувчи қурилмаларга йўналтиради ва махсус иссиқлик ташувчини 550 °К ҳароратгача қиздиради. Тўпланган иссиқлик қуёш ботганидан кейин ҳам электр энергияси ишлаб чиқариш имконини беради: иссиқ туз сувни буғга айлантиради, у эса турбиналарни ҳаракатга келтиради.

Ушбу технология анъанавий литий-ионли аккумуляторларсиз қуёш ботганидан кейин яна 8 соат давомида барқарор энергия бериш имконини яратади. Муҳандисларнинг таъкидлашича, лойиҳада такомиллаштирилган Френел чизиқли рефлекторлари қўлланилган бўлиб, бу самарадорликни ўхшаш тизимларга нисбатан 10 фоизга оширади. Ягона бошқарув тизими эса қуёш панеллари ва иссиқлик блокининг ишини мувофиқлаштириб боради.

Иқтисодий ва экологик самарадорлик

Хами шаҳридаги мажмуа тўлиқ қувват билан ишлашни бошлагач, йилига тахминан 2,07 ТВт·соат электр энергияси ишлаб чиқариши кутилмоқда. КТГ ҳисоб-китобларига кўра, бу миқдор 830 мингдан ортиқ хонадонни узлуксиз электр энергияси билан таъминлаш учун етарли ҳисобланади. Ўзбекистон каби қуёшли ўлка учун ҳам бундай гибрид технологиялар келажакда энергетика мустақиллигини таъминлашда муҳим намуна бўлиши мумкин.

Хитой энергетика соҳасидаги экспансиясини тўхтатиш ниятида эмас. Келгусида Хами станциясининг қувватини 3 ГВга етказиш режалаштирилган. Шунингдек, айни дамда ушбу ҳудуд яқинида яна бир йирик гибрид объект қурилмоқда. Унинг умумий қуввати 1,5 ГВни ташкил этиб, шундан 1,3 ГВи фотоэлектр панеллари ва 150 МВи қуёш иссиқлик генерациясига йўналтирилади.

Ушбу лойиҳа қайта тикланувчи энергия манбаларининг асосий камчилиги — беқарорлик муаммосини ҳал қилишда муҳим босқичдир. Қуёш бўлмаган вақтда ҳам энергия ишлаб чиқариш имконияти яшил энергетикани анъанавий кўмир ва газ станциялари билан рақобатда устунликка олиб чиқади.