АҚШда 30 миллион йилда атиги бир сония адашадиган атом соатлари ишлаб чиқарилади

АҚШ Мудофаа вазирлигининг Илғор тадқиқот лойиҳалари агентлиги (DARPA) томонидан ихчам ва ўта аниқ атом соатларини ишлаб чиқариш кўламини кенгайтириш учун йирик маблағ ажратилди. ixbt.com маълумотига кўра, IonQ компанияси Эвергреэн-05 деб номланган оптик атом соатларини серияли ишлаб чиқаришни йўлга қўйиш учун қўшимча 28 миллион долларлик контракт олди. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Мазкур лойиҳа DARPA ташаббуси остидаги Итъс Абоут Тиме дастури доирасида амалга оширилмоқда. Унинг асосий мақсади сунъий йўлдош навигациясига боғлиқ бўлмаган автоном, юқори аниқликдаги синхронизация тизимларини яратишдан иборат. Бундай қурилмалар ГПС сигнали мавжуд бўлмаган ёки атайлаб бостириладиган шароитларда радар ва алоқа тизимлари учун жуда муҳимдир.

Эвергреэн-05 соатларининг техник имкониятлари

Янги қурилманинг асосий устунлиги унинг ўта аниқлиги ва ихчам ўлчамларининг ўзаро уйғунлигидир. Қурилма атиги беш литр ҳажмдаги корпусга — пойабзал қутисидек жойга сиғади. Таққослаш учун, классик лаборатория оптик атом соатлари одатда бутун бошли ускуналар растасини эгаллайди.

Кичик ҳажмга қарамай, тизим бир сония ичида 50 фемтосекунда даражасидаги синхронизация барқарорлигини таъминлайди. Шунингдек, у ташқи вақт манбаига таянмаган ҳолда ўн сутка давомида наносекундларгача бўлган аниқликни сақлаб қолишга қодир. IonQ маълумотига кўра, бундай аниқлик тахминан 30 миллион йил давомида атиги бир сониялик хатолик тўпланишига тенгдир.

Ишлаб чиқаришни кенгайтириш режалари

Муҳандислар ушлаб турувчи қурилмани лабораториядан ташқарида ҳам ишлатишга тайёрлаган бўлиб, унинг конструкцияси қуруқлик техникаси, кемалар ва ҳаво платформаларида фойдаланишга мўлжалланган. Янги буюртмани бажариш учун IonQ ишлаб чиқаришни кенгайтиришга қўшимча равишда 15 миллион доллар инвестиция киритади.

Ажратилган маблағлар ихтисослаштирилган ишлаб чиқариш биноларини қуриш, ускуналар харид қилиш, синов инфратузилмасини яратиш ва янги ходимларни ёллашга йўналтирилади. Компания чекланган чиқаришдан бундай тизимларни тўлақонли серияли ишлаб чиқаришга ўтишни режалаштирмоқда.

Маълум қилинишича, Эвергреэн-05 технологияси IonQ компаниясига 2025 йилда Вектор Атомик стартапини сотиб олиш натижасида ўтган. Ушбу соатларни ишлаб чиқиш ишлари 2019 йилдан буён DARPA томонидан молиялаштириб келинмоқда ва янги шартнома уларни амалиётга жорий этиш йўлидаги навбатдаги муҳим босқич бўлди.