Киберхавфсизлик: уй роутерлари махфийлигида жиддий "кўр зона" аниқланди

Кйберневс халқаро тадқиқот маркази таҳлилчилари АҚШ бозоридаги 25 та йирик маиший роутер ишлаб чиқарувчиларининг махфийлик сиёсатини ўрганиб чиқиб, кутилмаган муаммога дуч келишди. Маълум бўлишича, технология брендлари фойдаланувчиларнинг шахсий маълумотларини қандай йиғишини батафсил ёритган бўлса-да, қурилмаларнинг ўзи қандай ахборотни тўплаши ҳақида кўпинча индамайди ёки ноаниқ маълумот беради. Уй тармоғидан ўтувчи барча маълумотлар учун асосий шлюз бўлган бундай қурилмаларда шаффофликнинг етишмаслиги рақамли хавфсизлик мутахассисларини ташвишга солмоқда. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Таъкидлаш жоизки, ixbt.com маълумотига кўра, ушбу тадқиқот қурилмаларнинг амалдаги техник фаолиятини, яни тармоқ трафиги, прошивка ёки ускунанинг хатти-ҳаракатларини амалда текширмаган. Экспертлар фақатгина ишлаб чиқарувчиларнинг оммавий юридик ҳужжатлари ва махфийлик сиёсатини баҳолашди. Асосий муаммо шундаки, аксарият брендлар фақат роутерлар учун алоҳида ҳужжат тузмайди. Уларнинг ўрнига интернет-дўкон, мобил иловалар, булутли хизматлар, кузатув камералари ва ақлли уй қурилмалари учун мўлжалланган ягона умумий қоида қўлланилади.

ДНС-сўровлар ва интернет трафиги сир сақланмоқда

Тадқиқотнинг энг диққатга сазовор натижаларидан бири ДНС-сўровлар билан боғлиқ. Таҳлил қилинган 25 та ишлаб чиқарувчининг бирортаси ҳам ўз роутери фойдаланувчининг домен номларига мурожаатларини қайд этиш-қайт этмаслигини тўғридан-тўғри кўрсатмаган. ДНС трафиги веб-саҳифаларнинг аниқ мазмунини очиб бермаса-да, доменларга мурожаат қилиш тарихи фойдаланувчининг одатлари, қизиқишлари ва фаоллиги ҳақида кўп нарсаларни айтиб беришга қодир.

Интернет-трафикни таҳлил қилиш масаласида ҳам шундай ноаниқлик ҳукмронлик қилмоқда. 20 та компаниянинг ҳужжатлари Деэп Паккет Инспектион (ДПИ) технологиясидан фойдаланилиш ёки фойдаланилмаслиги ҳақида аниқ жавоб бермайди:

• Google Nest ва Убиқуити Cloud бундай таҳлил қўлланилмаслигини очиқ-ойдин эълон қилган.
• Amazon Эеро, МСИ Радих ва АТ&Т Турбо Ҳотспот эса айрим конфигурацияларда ушбу технологиядан фойдаланиш имкониятини истисно этмайди.

Бироқ электрон почта манзили ёки ҳисоб қайдномаси номи каби оддий шахсий маълумотларни йиғиш жараёни ҳужжатларда анча батафсил баён этилган. Компанияларнинг 84 фоизи э-маил йиғишини билдирган, деярли ярми эса исм, электрон почта, телефон рақами ва почта манзилидан иборат тўртта тоифадаги маълумотни тўғридан-тўғри олишини кўрсатган.

Геолокация ва баҳолаш натижалари

Тадқиқотчилар қурилманинг аниқ геолокацияси ва атрофдаги Wi-Fi тармоқлари маълумотларига ҳам алоҳида эътибор қаратишди. Етти компания қурилманинг аниқ жойлашувини аниқлашга рухсат беришини билдирган бўлса, яна олтитаси буни муайян шартлар остида бажаришини маълум қилган. Жисмоний жойлашувни аниқлашда қўл келиши мумкин бўлган яқин атрофдаги Wi-Fi кириш нуқталари идентификаторларини (ССИД ва БССИД) фақат Д-Линк ва Amazon Эеро очиқ тилга олган.

Шубҳа ва ноаниқлик даражасини баҳолаш учун Кйберневс ҳар бир брендга 0 дан 66 баллгача бўлган шкалада баҳо қўйди. Натижага кўра, энг юқори балларни Д-Линк (56), Омада / ТП-Линк (55), Amazon Эеро (53), шунингдек Xiaomi Mesh, Вйзе ва Кудй (ҳар бири 52 баллдан) қўлга киритди. Энг паст кўрсаткичлар эса Asus (34), МСИ Радих (38) ва Google Nest (39) брендларига тўғри келди.

Мутахассислар ушбу рейтинг энг махфий роутерларни эмас, балки компанияларнинг юридик ҳужжатларидаги шаффофлик даражасини баҳолашини алоҳида таъкидлашмоқда. Бироқ уй тармоғининг барча трафиги ўтадиган қурилмалар учун бундай ҳуқуқий ноаниқлик оддий фойдаланувчиларнинг шахсий ҳаёти хавфсизлигига нисбатан жиддий саволларни туғдиради.