NASA ой станцияси режасини ўзгартириб, технологияларни Ой юзасига кўчирмоқда

АҚШ Миллий аэронавтика ва космос тадқиқотлари бошқармаси (NASA) ой дастури стратегиясини тубдан ўзгартириб, аввал режалаштирилган Гатевай орбитал станцияси учун яратилган технологияларни бевосита Ой юзасида инфратузилма барпо этишга йўналтирмоқда. Ушбу ўзгаришлар келгусида Ойнинг жанубий қутби яқинида доимий ишлайдиган базани яратиш ва узоқ муддатли экспедицияларни таъминлаш имконини бериши билан аҳамиятлидир. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Northrop Grumman ва янги лунар миссиялар

ixbt.com маълумотига кўра, Northrop Grumman компанияси дастлаб Гатевай лойиҳасининг ҲАЛО яшаш модули учун мўлжалланган технологияларни Ой юзасига мослаштиришга киришди. Компания 4-август куни Лунар Инфраструктуре Демо (ЛИД) деб номланган 3 та махсус миссияга тайёргарлик кўраётганини эълон қилди. Ушбу миссиялар доирасида Ой юзасига энергия таъминоти, маълумотларни узатиш ва механик интерфейс тизимлари етказиб берилади.

ЛИД дастурининг асосий вазифаси мазкур тизимларнинг ўта оғир шароитларда — қаттиқ ой кечаси ва узоқ давом этадиган соя ҳудудларида ишлаш қобилиятини синовдан ўтказишдир. Northrop Grumman электр таъминоти, терморегуляция, автоном бошқарув ҳамда алоқа технологияларини синовдан ўтказиб, уларни кейинчалик масштаблаштиришни режалаштирган. Ҳозирча учиш саналари ва қўниш аппаратларининг аниқ тавсифлари ошкор этилмаган.

NASA ушбу фойдали юкларни 2029-йилгача мўлжалланган ой базаси дастурининг биринчи босқичига киритишни мақсад қилган. Миссиялар тижорат компанияларини жалб қилувчи Коммерсиал Лунар Пайлоад Сервисес (КЛПС) дастури доирасида амалга оширилади. ҲАЛО модулининг айрим элементлари коррозия муаммоларига дуч келганига қарамай, Нортроп мутахассислари технологияларни қайта ишлатиш устида ишламоқда.

Канаданинг Canadarm3 тизимидаги ўзгаришлар

Фақатгина АҚШ эмас, балки халқаро ҳамкорлар ҳам ўз режаларини қайта кўриб чиқмоқда. Канаданинг Космик агентлиги (КСА) 6-август куни эълон қилишича, Гатевай учун яратилаётган Canadarm3 робототехника тизими эндиликда нафақат ой вазифалари, балки Ернинг паст орбитасидаги тижорат станциялари учун ҳам мослаштирилиши мумкин.

Canadarm3 тизимини ишлаб чиқаётган МДА Спасе компанияси 2024-йилда 1 миллиард Канада доллари (тахминан 717 миллион АҚШ доллари) миқдоридаги шартномани имзолаган эди. Америкаликлар дастуридаги ўзгаришлардан сўнг, ушбу робототехникани Ой юзасида қўллаш имкониятлари ҳам ўрганилмоқда, гарчи унинг аниқ архитектураси ҳали тўлиқ тасдиқланмаган бўлса ҳам.

Ҳозирги босқичда NASA тайёр ой базаси қурилиши ёки унинг аниқ муддатлари ҳақида гапирмаяпти, балки мавжуд ишланмаларни орбитал станциядан ер усти инфратузилмасига ўтказмоқда. Northrop Grumman ва бошқа пудратчиларнинг илк синовлари келажакдаги йирик космик лойиҳалар ва Ойда инсониятнинг узоқ муддатли қолиши учун пойдевор вазифасини бажаради.