NASA Калифорнияда 34 метрлик янги алоқа антеннасини ишга туширди

АҚШнинг укун-фазо тадқиқотлари агентлиги NASA Калифорния штатининг Голдстоун шаҳрида жойлашган Деэп Спасе Нетворк (ДСН) тармоғи таркибида янги 34 метрлик улкан антеннани фойдаланишга топширди. ixbt.com маълумотига кўра, ушбу қурилма Ернинг Қуёш тизими ҳамда юлдузлараро фазони тадқиқ этаётган ўндан ортиқ космик аппаратлар билан алоқа ўрнатиш имкониятларини сезиларли даражада кенгайтиришга хизмат қилади. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Фазовий алоқа тармоғидаги юкламалар ва янги станция

Деэп Спасе Нетворк ҳозирги кунда Ердан 24 миллиард километрдан ортиқ масофада жойлашган Voyager 1, Voyager 2 ва New Horizons каби афсонавий аппаратлар, шунингдек, бошқа кўплаб иплараро миссиялар билан барқарор алоқани таъминлаб келмоқда. Бироқ фазовий тадқиқотлар кўламининг кенгайиши ва космик қурилмалар сонининг ортиши тармоқ имкониятларини кескин чеклаб қўймоқда. Сўнгги йилларда мутахассислар барча миссиялар учун бир вақтнинг ўзида етарли миқдордаги алоқа сеансларини таъминлаш қийинлашиб бораётганидан огоҳлантириб келаётган эди.

Вазиятни янада мураккаблаштираётган омиллардан бири бу Ой дастурининг фаоллашувидир. Хусусан, 2022 йилдаги Artemis 1 ҳамда 2026 йилга режалаштирилган Artemis 2 бошқариладиган парвозлари давомида космик кемалар билан алоқа ўрнатишга энг юқори устуворлик берилмоқда. Натижада автоматлаштирилган сайёралараро станциялар учун тармоқдан фойдаланиш имконияти қисқариб бормоқда ва келгусида ҳам бу устуворлик сақланиб қолиши кутилмоқда.

Деэп Спасе Статион 23 ва модернизация жараёни

Деэп Спасе Статион 23 ёки қисқача ДСС-23 деб номланган янги антенна 3 август куни ўз иш фаолиятини бошлади. Унинг кузатув объекти бўлган илк қурилмалардан бири NASA нинг Chandra рентген обсерваторияси бўлди. Диаметри 34 тани ташкил этувчи ушбу улкан қурилма Голдстоундаги мавжуд станциялар сафини тўлдирди. Мазкур ҳудудда, шунингдек, комплексдаги энг йирик 70 метрлик “тарелка” ҳам фаолият юритмоқда.

Маълумот ўрнида, Деэп Спасе Нетворк тармоқлари ўзаро географик жойлашуви жиҳатидан Калифония, Мадрид яқини ҳамда Канберра яқинида жойлашган учта йирик мажмуадан иборат. Ер ўз ўқи атрофида айлангани сари бу мажмуалардан камида биттаси олисдаги космик аппаратлар билан узлуксиз алоқани сақлаб қолиш имконини беради. ДСС-23 станцияси Апертуре Энҳанцемент Прожект дастури доирасида режалаштирилган олтита янги 34 метрлик антенналарнинг бешинчиси бўлди.

Лойиҳанинг молиявий ва вақтинчалик қийинчиликлари

ДСН тармоғини модернизация қилиш ишлари 2009 йилдаёқ бошланган эди. Ҳозирги кунда дастурнинг охирги – ДСС-33 деб номланган антеннасини Австралияда 2029 йилда ишга тушириш режалаштирилмоқда. Бироқ ушбу улкан лойиҳа дастлабки ҳисоб-китобларга қараганда анча қимматга тушди ва узоқ вақт талаб қилди.

Хусусан, 2015 йилда лойиҳанинг умумий қиймати 362,4 миллион долларга баҳоланган бўлса, 2023 молиявий йилининг бошига келиб бу кўрсаткич 706 миллион долларгача ўсди. Шу билан бирга, ишлар жадвали деярли беш йилга ортда қолди. Шунга қарамай, ДСН имкониятларини кенгайтириш Ой ва чуқур коинотни тадқиқ этиш дастурларини муваффақиятли давом эттириш учун ҳаётий муҳим аҳамият касб этади.