NASA ва SpaceX Халқаро космик станцияга яна учта парвозни келишиб олди

АҚШ Миллий космик агентлиги NASA ва Elon Musk'га тегишли SpaceX компанияси ўртасида Халқаро космик станцияга (ХКС) инсонларни юбориш бўйича навбатдаги йирик келишув имзоланди. ixbt.com маълумотига кўра, Коммерсиал Крев Транспортатион Капабилитй (ККтКап) дастури доирасидаги қўшимча шартнома қиймати қарийб бир миллиард долларни ташкил этиб, келгусидаги космик экспедицияларни молиялаштиришни таъминлайди. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Ушбу модификацияга мувофиқ, SpaceX компанияси NASA учун Крев-15, Крев-16 ва Крев-17 деб номланган яна учта бошқариладиган космик миссияни амалга оширади. Мазкур шартноманинг умумий бюджети 946 миллион долларга тенг бўлиб, бу орқали NASA томонидан SpaceX'га буюртма қилинган жами миссиялар сони 17 тага етди. Ушбу ҳамкорлик келгуси йилларда космик станциянинг узлуксиз ишлашини кафолатлайди.

Молиялаштириш тафсилотлари ва шартнома шартлари

Келишувда кўрсатилишича, ажратилган маблағлар фақатгина парвозларнинг ўзини эмас, балки кенг кўламли тайёргарлик жараёнларини ҳам қамраб олади. Хусусан, сумманинг ичига Ерда экипажни тайёрлаш, ракетани учириш, орбитадаги операциялар, экипажларни хавфсиз қайтариш, тиклаш ишлари ҳамда ҳар бир экспедиция учун зарур юкларни етказиб бериш харажатлари киритилган.

Шунингдек, Dragon космик кемаси ХКСга туташиб турган вақтда экипаж учун фавқулодда қутқарув «қайиқчаси» вазифасини ҳам бажариши шарт. Ушбу қўшимча хавфсизлик чораси космонавтлар ҳаётини ҳар қандай кутилмаган вазиятларда асрашга хизмат қилади. Янги келишувнинг амал қилиш муддати 2030 йилгача узайтирилган бўлиб, учта янги миссиянинг учишга шайлиги 2027 ва 2028 йилларга мўлжалланган.

Ҳамкорлик тарихи ва келажак истиқболлари

Мазкур янги битим ҳисобга олинган ҳолда, ККтКап дастури доирасида SpaceX билан тузилган умумий шартноманинг қиймати нақд 5,92 миллиард долларга етди. Эслатиб ўтамиз, NASA ўшанда ўзининг дастлабки шартномаларини Boeing ва SpaceX компаниялари билан 2014 йилда тузган эди. Бироқ SpaceX ўзининг муваффақиятли ишланмалари эвазига инсонларни космосга олиб чиқиш сертификатини 2020 йилнинг ноябрь ойида қўлга киритган.

Ҳозирги вақтда NASAнинг навбатдаги вазифалари доирасида Крев-12 миссияси амалга оширилмоқда. Ушбу дастур доирасида Dragon кемаси экипаж билан биргаликда муваффақиятли равишда орбитага чиқиб, Халқаро космик станцияга туташган ҳолда ўз вазифаларини бажаришда давом этмоқда. Ушбу қадамлар инсониятнинг космик тадқиқотлардаги иштирокини янада мустаҳкамламоқда.