АҚШ Ҳиндистонга ой базаси лойиҳасида қатнашишни таклиф қилди

АҚШ Миллий космонавтика ва авиация бошқармаси (NASA) Ҳиндистон космик тадқиқотлар ташкилотига (ISRO) Ернинг табиий йўлдошида доимий база барпо этиш дастурига қўшилишни расман таклиф қилди. Ушбу муҳим ташаббус Бангалор шаҳрида бўлиб ўтган Америка-Ҳиндистон фуқаролик космоси бўйича ишчи гуруҳининг йиғилишида эълон қилинди ва икки мамлакат ўртасидаги стратегик ҳамкорликни янги босқичга олиб чиқиши кутилмоқда. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

ixbt.com маълумотига кўра, томонлар мазкур учрашувда нафақат ой базасини, балки илм-фан, бошқариладиган космонавтика ва илмий маълумотлар алмашинувини ҳам кенгайтиришга келишиб олдилар. Ушбу ҳамкорлик Artemis дастури доирасидаги битимларга асосланади ва келгусидаги космик тадқиқотлар учун пойдевор вазифасини бажаради.

Ҳозирги босқичда расмий Деҳли NASAнинг ой базасига қўшилиш бўйича аниқ ҳиссаси ёки роли ҳақида ҳали узил-кесил баёнот бермади. Ҳиндистон ҳукумати учун масаланинг моҳияти фақат иштирок этишда эмас, балки келажакдаги Ой инфратузилмасини шакллантиришда мамлакатга қандай мақом ва ваколатлар берилишида ҳам эканлиги таъкидланмоқда.

Миллий дастурлар ва халқаро ҳамкорлик

Қайд этилишича, Ҳиндистон халқаро лойиҳаларга қўшилиш билан бир қаторда ўзининг миллий космик инфратузилмасини ҳам жадал ривожлантириб бормоқда. Хусусан, мамлакат 2035-йилга бориб «Бҳаратия Антарикш Статион» деб номланган ўз космик станциясини яратишни ҳамда 2040-йилга келиб ойга ҳиндистонлик астронавтни юборишни режалаштирган.

Ҳиндистон ўзининг миллий имкониятларини мустаҳкамлаш баробарида халқаро шерикликни ҳам фаол кенгайтирмоқда. 10-сентябрь куни Парижда ўтган Халқаро космик саммитда Ҳиндистон бош вазири Нарендра Моди Франция ва бошқа давлатларни мамлакатнинг навбатдаги космик дастурида шерик бўлишга таклиф қилган эди.

Мамлакат бу борада етарлича амалий тажрибага ҳам эга. Жумладан, 2023-йилда «Chandraян-3» аппаратининг Ойнинг жанубий қутбига муваффақиятли қўнгани ҳамда NASA ва ISROнинг қўшма НИСАР миссияси икки давлат мутахассислари биргаликда мураккаб космик қурилмалар ярата олишини амалда кўрсатиб берди.

Келгусидаги истиқболлар

Шунингдек, 2025-йил июн ойида ҳиндистонлик астронавт Шубханшу Шукл Axiom-4 миссияси доирасида Халқаро космик станцияга (ХКС) сафар уюштириб, келгусидаги Гаганяан миллий бошқариладиган дастури учун муҳим амалий тажриба тўплаши кутилмоқда. Бу эса мамлакатнинг кадрлар салоҳиятини янада оширади.

Мутахассисларнинг фикрича, Ҳиндистон ўзининг мустақил саноат ва илмий базасига эга бўлгани сабабли, АҚШнинг ой инфратузилмаси лойиҳасида қатнашиш миллий дастурдан воз кечишни англатмайди. Аксинча, бу Ҳиндистон учун жаҳон даражасидаги космик ташаббусларда ўз ўрнини мустаҳкамлаш йўлидаги қўшимча қадам бўлиши мумкин.