Океан тубидаги “кўринмас” айғоқчи: денгиз жониворларини ҳуркитмайдиган «Қиёмат балиғи» яратилди

2 дақиқа ўқиш200
Океан тубидаги “кўринмас” айғоқчи: денгиз жониворларини ҳуркитмайдиган «Қиёмат балиғи» яратилди
ҚисқачаAI ёрдамида тайёрланганКўрсатиш
  • АҚШ Ҳарбий-денгиз тадқиқотлари бошқармаси буюртмаси билан Корнелл университети олимлари денгиз жониворларини безовта қилмайдиган, шовқинсиз ҳаракатланувчи сувости роботини яратмоқда.
  • Ушбу робот лойиҳаси учун табиатнинг «Қиёмат балиғи» номи билан танилган селд қиролининг ноёб сузиш усулидан илҳомланилган.
  • Селд қироли гавдасини тўлқинлантирмасдан, орқа сузгичидаги микротўлқинлар ёрдамида ҳаракатланади ва бу унга шовқинсиз, мукаммал бошқарувни таъминлайди.

АҚШ Ҳарбий-денгиз тадқиқотлари бошқармаси буюртмаси асосида Корнелл университети муҳандислик мактаби олимлари океан тубини ўрганишга мўлжалланган мутлақо янги турдаги сувости аппаратини лойиҳалашга киришди. Профессор Роб Шеперд бошчилигидаги гуруҳ олдига улкан ўлчамга эга, бироқ сув остида шовқинсиз ва денгиз фаунасини асло ҳуркитмасдан ҳаракатлана оладиган робот яратиш вазифаси қўйилган.

Ушбу мураккаб муҳандислик муаммосига ечим сифатида табиатнинг энг сирли мавжудотларидан бири — океаннинг чуқур қатламларида яшовчи, халқ орасида «Қиёмат балиғи» номи билан танилган селд қироли (тасмабалиқ) танлаб олинди.

Танасини қимирлатмасдан сузиш маҳорати

Узунлиги қарийб 8 метргача етадиган ушбу гигант балиқ сув остида ҳаракатланиш бўйича ноёб биологик хусусиятга эга:

  • Қотиб турган гавда: Илонбалиқ ёки бошқа денгиз жонзотлари сингари бутун гавдасини тўлқинлантириб эгиш ўрнига, селд қироли сузиш вақтида ўз танасини деярли бир маромда, тўғри ва ҳаракатсиз тутади;

  • Шовқинсиз сузгич: Ҳаракатнинг асосий кучи унинг орқа қисми бўйлаб чўзилган узун тасмасимон сузгичи орқали ҳосил қилинади;

  • Осон бошқарув: Ушбу сузгичда ҳосил бўладиган микротўлқинлар балиққа заррача шовқин чиқармасдан олдинга, орқага ҳаракатланиш ва йўналишни мукаммал бошқариш имконини беради.

Ушбу жонзот сувдан чиқариб олинганда ёки ўлганида танаси тезда мўрт бўлакларга ажралиб кетгани боис, Корнелл университетининг собиқ ихтиологи Уилли Бемис билан ҳамкорлик қилган олимлар тадқиқотда компьютер томографияси, Смитсон институтининг махсус рентген нурлари ва батафсил анатомик моделлаштиришдан фойдаланишди.

Тери остидаги юзлаб «жойстиклар»: Ихтиро сири нимада?

Тадқиқотчилар балиқ анатомиясини ўрганиш чоғида тери остида яширинган ва эволюцияда илк бор исботланган мураккаб кинематик тузилмани кашф этишди:

  • Шарсимон бўғимлар: Орқа сузгични тутиб турувчи юзлаб ингичка суяксимон нурлар митти «жойстиклар» каби ишлайдиган махсус шарсимон бўғимларга маҳкамланган;

  • Мустақил бошқарув: Ҳар бир нур ўзига хос мушак ва тоғайлар ёрдамида алоҳида ҳаракатга келиб, сузгичнинг исталган қисмини мустақил равишда турли томонларга бура олади;

  • Қарама-қарши тўлқинлар: Нурларни бирлаштириб турувчи юпқа парда бир вақтнинг ўзида икки қарама-қарши йўналишда ҳаракат тўлқинини узатишга қодир. Натижада улкан балиқ танасини эгмасдан, ҳаракат тезлиги ва траекториясини бир лаҳзада кескин ўзгартиради.

Робототехникада қўлланилиши: Океан учун «кўринмас» кузатувчи

Роб Шеперд жамоаси ушбу биомеханикани нусхалаган ҳолда юқори аниқликда манёвр қила олувчи биомиметик сувости роботларини ишлаб чиқмоқда.

Мазкур ихтиро нафақат ҳарбий-денгиз стратегик кузатувлари, балки инсон омили ва техника шовқинига ўта сезгир бўлган нозик океан экотизимларини ўрганишда ҳам инқилоб ясайди. Роботлар сувости ҳайвонот оламини ҳуркитмасдан ва денгиз тубидаги экологик мувозанатни бузмасдан, сирли чуқурликлардан қимматли маълумотларни тўплаш имкониятини беради.

Мақола сизга ёқдими?

Обуна билан реклама бўлмайди

Zamin Premium — ойига 4 900 сўм

Изоҳлар0

…

  1. Футбол академиялари учун Skaut: тўлов, давомат ва ота-она билан алоқа энди битта тизимда
  2. Тошкентдан Америкага: Нурмухаммад Исмоилов Akinda орқали ҳалол инвестицияни глобал миқёсга олиб чиқмоқда
  3. Автосервисингизни рақамлаштиринг: Bip Business билан мижозларни йўқотманг
  4. Машина ойнасига рақам ёзиш хавфлими? Bip ҳайдовчилар учун янги ечим топди!
  5. 8 та кенг тарқалган молиявий хато: нималардан сақланиш керак?
  6. Playmatch: майдон эгалари ишини анча енгиллаштиради
  7. Playmatch: футбол ўйнаш учун керакли барча хизматлар битта иловада
  8. Кундалик харажатлар учун картани қандай танлаш мумкин?
  9. Элдор Шомуродов футбол академияси ва TBC Bank: болалик орзуларидан катта футболгача
  10. ANORBANK Бўстонлиқдаги 168-сон мактаб-интернат тарбияланувчиларини табриклади
  11. Ҳайдовчилар ва ташувчилар учун ОСГОП суғуртасининг афзалликлари...
  12. Pure Milky’дан навбатдаги креатив: Ҳар қадам — азиз инсонларга меҳр билан!
  13. Кредит олиш имкониятини ошириш учун қаерда ишлаш керак?
  14. Бизнес имкониятингизни кенгайтиринг
  15. Фаннинг ривожланишига барчамиз масъулмиз!
  16. XIV Тошкент халқаро кинофестивали қандай ўтказилмоқда?