Машқсиз мушак ўстириш мумкинми? Хитой олимлари янги усулни синаб кўрди
Спортзалга бормасдан, оғир машқлар қилмасдан мушакларни ривожлантириш мумкинми?
Хитойлик олимлар олиб борган янги тадқиқот айнан шу саволга жавоб изламоқда. Улар махсус мушак ҳужайралари ёрдамида организмда жисмоний фаолликка ўхшаш таъсир ҳосил қилиш технологиясини синовдан ўтказди.
Дастлабки натижалар эса қизиқарли бўлди: тажриба сичқонларида мушак массаси ошган, чидамлилик яхшиланган ва суяк зичлигида ижобий ўзгаришлар кузатилган.
Бироқ бу ерда муҳим жиҳат бор: технология ҳозирча одамларда эмас, сичқонларда синовдан ўтказилган.
1. Янги технология қандай ишлайди?
Тадқиқотчилар махсус мушак ҳужайраларини организмга инъекция қилиш усулини қўллаган.
Тери остига киритилган бу ҳужайралар муайян шароитда ўз-ўзини ташкил этиб, мушак тўқималарига ўхшаш фаолият кўрсатиши мақсад қилинган.
Асосий ғоя шундан иборат:
махсус ҳужайралар организмга киритилади;
улар муайян тарзда бирлашиб, фаол мушак тўқимасига ўхшаш тизим ҳосил қилади;
бу жараён мушак ва суякларга ижобий таъсир кўрсатиши мумкин;
организмга одатдаги оғир жисмоний машқлар билан боғлиқ юкламаларни камайтириш мақсад қилинади.
Олимларнинг мақсади спорт ўрнини босадиган «сеҳрли инъекция» яратиш эмас, балки ҳаракатланиш имконияти чекланган инсонларда мушаклар заифлашишининг олдини олиш усулини топишдир.
2. Сичқонларда қандай натижалар кузатилди?
Тажриба ҳайвонларида бир қатор ижобий ўзгаришлар қайд этилган.
Кўрсаткич | Кузатилган натижа |
|---|---|
Мушаклар | Мушак массаси ошган |
Чидамлилик | Яхшиланган |
Суяклар | Зичлигида ижобий ўзгариш кузатилган |
Жисмоний юклама | Анъанавий машқларсиз таъсир олинган |
Бу натижалар, айниқса, узоқ вақт ҳаракатсиз қоладиган организмда мушак ва суякларни сақлаш масаласи учун муҳим бўлиши мумкин.
3. Кимлар учун мўлжалланган?
Янги технологиянинг асосий мақсадли гуруҳи — мушакларини одатдагидек ишлатиш имконияти чекланган инсонлар.
Жумладан, келажакда бу усул:
кекса ёшдаги инсонлар;
узоқ вақт ётиш режимида бўлган беморлар;
ҳаракатланиш имконияти чекланган кишилар;
мушак массасининг камайиши хавфи юқори бўлган беморлар
учун фойдали бўлиши мумкин.
Айни пайтда бу технологиянинг асосий вазифаси бодибилдинг ёки спорт машғулотларини осонлаштириш эмас, балки тиббий эҳтиёжлар учун янги ечим яратиш ҳисобланади.
4. Энг муҳим савол: бу усул одамларда ҳам ишлайдими?
Ҳозирча бу саволга аниқ жавоб йўқ.
Чунки технология дастлабки босқичда бўлиб, тажрибалар сичқонларда ўтказилган. Ҳайвонлардаги муваффақиятли натижа инсонларда ҳам худди шундай самара бериши дегани эмас.
Одамларда қўллашдан олдин олимлар қатор муҳим саволларга жавоб топиши керак:
технология узоқ муддатда хавфсизми?
ҳужайралар организмда қандай фаолият кўрсатади?
самара қанча вақт сақланади?
инсон иммун тизими бу жараёнга қандай муносабат билдиради?
«Спортзалсиз кучли мушаклар» даври яқинми?
Ҳозирча бу ҳақда гапиришга эрта.
Аммо тадқиқот натижалари тиббиёт учун қизиқарли истиқбол очмоқда. Агар технология кейинги тадқиқотлар ва инсонлардаги синовларда ҳам ўз самарадорлиги ҳамда хавфсизлигини кўрсата олса, у ҳаракатланиш имконияти чекланган миллионлаб инсонларга ёрдам бериши мумкин.
Энг қизиқ жиҳати шундаки, олимлар бу усул орқали одатда жисмоний фаоллик натижасида юз берадиган айрим ижобий ўзгаришларни бошқа биотехнологик усул билан ҳосил қилиш имкониятини ўрганмоқда.
Бироқ ҳозирча бу технологияни «машқларнинг ўрнини босувчи восита» деб аташга шошилиш керак эмас. У ҳали илмий тадқиқот босқичида ва асосий натижалар сичқонларда олинган.
Агар кейинги босқичлар ҳам муваффақиятли ўтса, келажакда бир инъекция ёрдамида мушакларни сақлаб қолиш ёки уларнинг заифлашишини секинлаштириш тиббиётда янги даврни бошлаб бериши мумкин.
Изоҳлар 0
…