ABD Yüksek Mahkemesi, Başkan Donald Trump döneminde getirilen ithalat vergilerinin büyük bir kısmını yasadışı buldu. Sonuç, mahkeme kararının materyallerine dayanarak dağıtıldı: İdare, Kongre'nin doğrudan onayını almadan kapsamlı tarifeler getirmek için 1977 tarihli IEEPA - Uluslararası Acil Ekonomik Yetkiler Yasası'na atıfta bulundu ve mahkeme bunu yetkiden çıkış olarak değerlendirdi.
Mahkeme ne dedi?
Çoğu yargıçın pozisyonuna göre, IEEPA, cumhurbaşkanına yasama yetkisini atlatarak neredeyse tüm dünyadan gelen mallara toplu bir şekilde "vergi" koyma yetkisi vermiyor. Yani tarife sadece dış ticaret "düğmesi" değil, Anayasa ve yasalar açısından Kongre'nin kontrolü altında olması gereken büyük bir karardır.
Hangi vergiler kaldırılıyor?
Karar, esas olarak düzinelerce ülkenin ithalatına yönelik geniş "küresel/karşılıklı" ve "cevap" tarifeleriyle ilgilidir. Bunlar, ticaret açığını azaltmak ve ortaklara yönelik baskıyı artırmak gibi amaçlarla açıklanmıştı. Ayrıca, "ulusal acil durum" nedeniyle getirilen bazı tarifeler de IEEE çerçevesinde olduğu için darbe alıyor.
Peki ya para?
En ilginç nokta ekonomik sonuçtur. Analitiklerin hesaplamalarına göre, daha önce biriktirilen 175 milyar dolardan fazla tarife geliri "talep edilebilir fon" kategorisine düşüyor. Bu karar, ithalatçıların tazminat/iade talep etmeleri için yasal kapı açma olasılığını artırır. Ancak mevcut süreç kolay olmayacak - özel davalar, teknik hesaplamalar, prosedürler meselesi var.
Bu karar neden önemli?
Bu karar, pratikte cumhurbaşkanının tek başına büyük ölçekli ticaret kısıtlamalarını "acil" bir yasaya dayanarak getirme olasılığını azaltıyor. Yani:
- ithal mallar fiyat politikasını ve tedarik zincirlerini etkileyebilir;
- ABD ticaret politikasında "söylediğim gibi oldu" yöntemi kısıtlanır;
- Beyaz Saray artık vergileri geri getirmek için başka yasalar veya Kongre aracılığıyla yeni bir mekanizma aramaya çalışabilir.
Kısacası, bu karar ticaret cephesinde büyük bir dönüm noktasıdır. Tarifeler meselesi artık hem siyaset, hem ekonomi hem de mahkeme alanında uzun süre devam edecek. "Ticaret Savaşı"nın sadece yeni bir sezonu başladı - ancak şimdi herkes birlikte yazıyor.
“Zamin”i Telegram'da okuyun!
