Fotoğraf: Reuters / Tehran'daki Devrim Meydanı'nda Ali Khamenei'yi anmak için insanlar toplanıyor. 1 Mart 2026
İran'da siyasi tarihin en zor ve en belirleyici dönemlerinden biri başladı. Pazar günü, İran devlet medyası, en üst düzey lider Ayetullah Ali Khaminai'nin ölümünden sonra ülkede geçici iktidarı yönetmek için özel bir geçiş kurulu oluşturulacağını duyurdu. Bu haber, yalnızca İran içinde değil, tüm Orta Doğu'da yeni bir siyasi aşamanın başladığını gösteriyor.
İran Anayasası'nda belirtilen düzene göre, en üst düzey lider pozisyonu boşaldığında, devlet yönetimi yetkileri geçici olarak özel bir konseye devredilecektir. Associated Press'e göre, bu yapı, İran'ın mevcut Cumhurbaşkanı Mesud Pizishkiyan, Yargı Hükümeti Başkanı Ghulomhusayn Muhsini Ejeei ve Fıkıh Konseyi temsilcisinden oluşacak. Bu kurul, yeni bir üst düzey lider seçilene kadar yönetimin ana görevlerini üstlenir.
Bu süreç sadece teknik bir geçiş değil. Çünkü İran'da, en üst düzey lider devlet sisteminin en üst noktasıdır. Askeri yapılar, güvenlik otoriteleri, yargı ve temel stratejik kararlar üzerinde belirleyici bir etkiye sahiptir. Bu nedenle, bugün oluşturulan Konsey, ülkede iktidardaki boşluğu doldurmak için en önemli geçici mekanizmaya dönüşüyor.
Şimdi, İran'daki 88 üyeli "Uzmanlar Toplantısı"na odaklanılıyor. Mevzuata göre, bu kurul mümkün olan en kısa sürede yeni bir üst düzey lider seçmelidir. Bu organ tamamen Şii rahiplerden oluşur ve seçim yoluyla oluşturulur. Ancak, adaylar öncelikle Fıkıh Kurulu tarafından onaylanır. Bu nedenle, önümüzdeki günlerde İran'da sadece yas değil, aynı zamanda yoğun siyasi tartışma ve büyük bir seçim sürecinin başlaması bekleniyor.
İran Cumhurbaşkanı Masud Pizishkiyan yönetimi ise Haminai'nin ölümüne son derece sert bir tepki gösterdi. Resmi açıklamada, olay "büyük bir suç" olarak değerlendirildi ve cezanın kaçınılmaz olduğu belirtildi. Aynı zamanda, Associated Press ve diğer kaynaklar, ülkede 40 günlük yas ilan edildiğini ve buna ek olarak bir hafta ulusal tatil getirildiğini bildirdi.
Tahran'daki hava durumu da durumun ciddiyetini gösteriyor. Reuters ve diğer uluslararası kaynaklar tarafından yayınlanan görüntülerde, insanların Devrim Meydanı etrafında toplandığını ve son olaylara tepki verdiğini görüyoruz. Bu, İran içindeki siyasi ve ruhsal ortamın da oldukça gergin olduğunu göstermektedir.
Aynı zamanda, İran'ın üst düzey askeri elitinin kayıpları hakkındaki bilgiler de artıyor. AP'ye göre, İran Ordusu Genelkurmay Başkanı Abdurrahim Musavi ve Savunma Bakanı Aziz Nasirzada'nın öldüğü bildirildi. Reuters, Muhammed Pakpur ve Ali Şamhani gibi üst düzey şahsiyetlerin de hedef olduğunu yazdı. Bazı isimler resmi olarak doğrulandı ve bazıları hakkında bilgi hala açıklanıyor.
Kısacası, İran artık sıradan bir siyasi değişim değil, tüm sistemin kaderini belirleyebilecek son derece hassas bir geçiş döneminde. Bir tarafta yas, diğer tarafta bir cevap sözü ve üçüncü tarafta yeni bir üst düzey lider seçmek gibi tarihi bir karar. Yaklaşan saatler ve günler, yalnızca İran'ın değil, tüm bölgenin geleceğini belirleyebilir.
“Zamin”i Telegram'da okuyun!
