Shimoliy Koreyada serial ko‘rganlar qatl jazosiga mahkum qilinmoqda

Shimoliy Koreyada inson huquqlari bilan bog‘liq jiddiy muammolar yana xalqaro maydonda muhokamaga chiqdi. Birlashgan Millatlar Tashkiloti tarqatgan so‘nggi hisobotda qayd etilishicha, mamlakatda xorijiy, ayniqsa Janubiy Koreya seriallarini tarqatgan yoki tomosha qilgan fuqarolar og‘ir jazoga tortilmoqda. Ba’zi holatlarda esa ular sud hukmi bilan o‘lim jazosiga mahkum etilgani ma’lum qilindi.

BMTning inson huquqlari bo‘yicha missiyasi rahbari Jeyms Xinan bildirishicha, Shimoliy Koreyada 2014 yildan buyon aholi ustidan nazorat kuchaytirilgan. Yangi texnologiyalar orqali kuzatuv tizimi joriy etilgan va ayniqsa COVID-19 pandemiyasidan keyin jazo choralari yanada qattiqlashgan.

Ta’kidlanishicha, nafaqat siyosiy ayblovlar, balki oddiy huquqbuzarliklar uchun ham qatl etish holatlari soni sezilarli oshgan. Bu esa xalqaro hamjamiyatda jiddiy tashvish uyg‘otmoqda.

Biroq hisobotda ayrim ijobiy nuqtalar ham qayd etilgan: qamoqxonalardagi zo‘ravonlik holatlari ma’lum darajada kamaygan va sud-huquq tizimida kichik islohotlar amalga oshirilmoqda. Shunga qaramay, BMT ekspertlari mamlakatdagi bolalar mehnati muammosidan qattiq xavotir bildirmoqda. Ma’lumotlarga ko‘ra, o‘smirlar xavfli sanoat sohalarida — ko‘mir shaxtalari, qurilish ishlari va maxsus “zarbdor brigadalar”da majburiy tarzda mehnatga jalb qilinayotgani kuzatilgan.

Xalqaro huquq himoyachilari bu holatni inson huquqlari bilan bog‘liq eng jiddiy qonunbuzarliklardan biri sifatida baholamoqda. Mutaxassislar Shimoliy Koreya hukumatini qatl jazosini bekor qilishga, majburiy mehnatni to‘xtatishga va inson qadrini ustuvor qiymat sifatida tan olishga chaqirmoqda.