Nikolas Maduroning qo‘lga olinishi haqidagi xabarlar ortidan xalqaro maydonda keskin muhokamalar boshlandi. Turli davlatlar va siyosiy doiralar bu voqeaga har xil munosabat bildirdi: kimdir AQSHning harakatini qoraladi, kimdir esa Maduroning hokimiyatdan chetlatilishini ma’qulladi. Ya’ni, bir voqea — ikki xil dunyoqarash.
Ispaniya: “xavfli pretsedent”
Dushanba kuni Ispaniya hukumati Venesueladagi operatsiya sabab AQSHni ochiq tanqid qildi. Mamlakat tashqi ishlar vaziri Xose Manuel Albares Cadena SER radiostansiyasiga bergan intervyusida Venesuela hududida amalga oshirilgan harakatlar xalqaro huquq me’yorlariga zid ekani va bu “juda xavfli pretsedent” yaratishini ta’kidladi.
Bu bilan cheklanib qolmadi: Ispaniya bosh vaziri Pedro Sanches ham Vashingtonning qadamini qoraladi. Uning so‘zlariga ko‘ra, mazkur harakat oqibatlari bilan Ukraina va Falastindagi og‘ir holatlarga sabab bo‘lgan qarorlarni eslatadi. Ispaniya rahbariyati bunday amaliyotlar global tartibga salbiy ta’sir ko‘rsatishidan xavotirda.
Ispaniyada venesuelaliklar ko‘p
Mavzu Ispaniya jamoatchiligi uchun ham begona emas. Chunki mamlakatda 600 mingga yaqin venesuelalik muhojir yashaydi. Ularning katta qismi iqtisodiy tanglik va ijtimoiy muammolar tufayli o‘z yurtini tark etgan. Shu bois Maduro atrofidagi har qanday siyosiy siljish Ispaniyada ham qiziqish va ehtiyotkorlik bilan kuzatiladi.
Ispaniya siyosatida ham qarashlar turlicha
Qizig‘i, Ispaniyadagi konservativ lager — Xalq partiyasi vakillari — Maduroning hokimiyatdan chetlatilishini olqishladi. Biroq ular ham “qo‘lga olish” jarayonining qonuniyligi va huquqiy asoslariga nisbatan savollar borligini yashirmadi. Ya’ni, hatto quvonganlar ham “huquqiy tozalik” masalasini chetga surmagan.
Xitoy va Eron: “ozod qiling”
Venesuelaning muhim ittifoqchilari sanalgan Xitoy va Eron esa AQSHni Maduro va uning rafiqasi Siliya Floresni ozod qilishga chaqirdi.
Xitoy Tashqi ishlar vazirligi 5 yanvar kuni AQSHning harakatlarini xalqaro huquq va xalqaro munosabatlarni tartibga soluvchi asosiy qoidalarning ochiqdan ochiq buzilishi sifatida baholadi. Pekin bu ishni xavfli yo‘nalish, deb ko‘rmoqda.
Tehron ham keskin pozitsiyada: Eron TIV vakili Ismoil Baqoiy AQSHning amaliyotini qoralab, Maduro va uning rafiqasini ozod qilishni talab qildi. U buni “faxrlanish uchun sabab emas”, balki “noqonuniy harakat” deb atadi.
Xulosa
Maduro qo‘lga olinishi ortidan dunyodagi reaksiyalar shundan dalolat bermoqda: masala faqat Venesuela bilan cheklanmaydi. Bu voqea xalqaro huquq, davlat suvereniteti va katta davlatlar ta’siri haqidagi eski bahslarni yanada jonlantirdi. Endi eng asosiy savol — bu to‘lqin hali qayerlargacha yetib boradi va qaysi davlatlar qaysi tarafda turishini yanada ochiq ko‘rsatadi.
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
